İçeriğe atla

İbuprofen: Revizyonlar arasındaki fark

Vikipedi, özgür ansiklopedi
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
İçerik silindi İçerik eklendi
"Ibuprofen" sayfasının çevrilmesiyle oluşturuldu.
1. satır: 1. satır:

{{İlaç
{{İlaç bilgi kutusu
<!---------- Resimler ----------->
| IUPAC_adı = (''RS'')-2-(4-(2-Metilpropil)fenil)propanoik asit
| Resim1 = Ibuprofen-Enantiomere Strukturformeln.png
| resim = (RS)-Ibuprofen Structural Formula V1.svg
| Resim2 = Ibuprofen-3D-vdW.png
| genişlik = 200
| Boyut = 260
| resim2 = Ibuprofen-3D-balls.png
| Resim açıklama =
| genişlik2 = 250
<!-------- Sistematik ad -------->
| alt2 = (R)-ibuprofen
| IUPAC adı = (''RS'')-2-[4-(2-methylpropyl)phenyl]propanoic acid
| telaffuz = {{IPAc-en|ˈ|aɪ|b|juː|p|r|oʊ|f|ɛ|n}}, {{IPAc-en|aɪ|b|juː|ˈ|p|r|oʊ|f|ən}}, {{respell|EYE|bew|PROH|fən}}
<!----- Kimlik belirteçleri ----->
| ticariad = Advil, Motrin, [[Nurofen]], Pedifen, [[İbuprofen marka isimleri listesi|diğerleri]]
| CAS numarası = 15687-27-1
| Drugs.com = {{drugs.com|monograph|ibuprofen}}
| ATC kodu = M01 AE01
| MedlinePlus = a682159
| PubChem sayısı = 3672
| DailyMedID = Ibuprofen
| DrugBank kodu = APRD00372
| gebelik_AU = C
<!----- Kimyasal özellikler ----->
| gebelik_AU_yorum = <ref name="Drugs.com pregnancy">{{drugs.com|pregnancy|ibuprofen}}</ref>
| Kimyasal formül = C<sub>13</sub>H<sub>18</sub>O<sub>2</sub>
| hukuki_AU = OTC
| Moleküler ağırlık = 206.3 g/mol
| hukuki_CA = OTC
| Eş anlamlar =
| hukuki_EU = OTC
<!----- Fiziksel özellikler ----->
| hukuki_UK = GSL
| Yoğunluk =
| hukuki_US = OTC
| Ergime noktası = 76
| hukuki_US_yorum = /&nbsp;Rx-only
| Ergime-not =
| uygulama_yolu = [[Oral uygulama|Ağızdan]], [[Rektal uygulama|rektal]], [[Topikal uygulama|topikal]], [[intravenöz tedavi|intravenöz]]
| Kaynama noktası =
| biyoyararlanım = %80-100 (oral),<ref name="Davanzo2014">{{cite journal | vauthors = Davanzo R, Bua J, Paloni G, Facchina G | title = Breastfeeding and migraine drugs | journal = European Journal of Clinical Pharmacology | volume = 70 | issue = 11 | pages = 1313–1324 | date = November 2014 | pmid = 25217187 | doi = 10.1007/s00228-014-1748-0 | type = Review | s2cid = 17144030 }}</ref> %87 (rektal)
| Kaynama-not =
| protein_bağlanma = %98<ref name = clinp>{{cite journal | vauthors = Davies NM | title = Clinical pharmacokinetics of ibuprofen. The first 30 years | journal = Clinical Pharmacokinetics | volume = 34 | issue = 2 | pages = 101–154 | date = February 1998 | pmid = 9515184 | doi = 10.2165/00003088-199834020-00002 | s2cid = 1186212 }}</ref>
| Çözünürlük =
| metabolizma = Karaciğer ([[CYP2C9]])<ref name = clinp/>
| Spesifik rotasyon =
| metabolitler = ibuprofen glukuronid, 2-hidroksibuprofen, 3-hidroksibuprofen, karboksi-ibuprofen, 1-hidroksibuprofen
| SED (yanma) =
| etki_başlangıcı = 30{{nbsp}}dakika<ref>{{cite web |title=ibuprofen |url=http://web.squ.edu.om/med-lib/med_cd/e_cds/Nursing%20Drug%20Guide/mg/ibuprofen.htm |access-date=31 January 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113042104/http://web.squ.edu.om/med-Lib/MED_CD/E_CDs/Nursing%20Drug%20Guide/mg/ibuprofen.htm |archive-date=13 January 2015 }}</ref>
<!-- Farmakokinetik özellikler -->
| eliminasyon_yarı_ömrü = 2-4 saat<ref name="Grosser2017">{{cite journal | vauthors = Grosser T, Ricciotti E, FitzGerald GA | title = The Cardiovascular Pharmacology of Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drugs | journal = Trends in Pharmacological Sciences | volume = 38 | issue = 8 | pages = 733–748 | date = August 2017 | pmid = 28651847 | pmc = 5676556 | doi = 10.1016/j.tips.2017.05.008 | type = Review }}</ref>
| Biyoyararlanım = 49-73 %
| boşaltım = Ürin (%95)<ref name = clinp/><ref name=TGA>{{cite web |title=Brufen Tablets And Syrup |publisher=Therapeutic Goods Administration |date=31 July 2012 |access-date=8 May 2014 |url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2009-PI-00035-3 |format=PDF |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820064609/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2009-PI-00035-3 |archive-date=20 August 2016 }}</ref>
| Proteine bağlanma = 99%
| CAS_numarası = 15687-27-1
| Metabolizma = Hepatik
| CAS_numarası_Ref = {{cascite|correct|??}}
| Yarılanma ömrü = 1,8 - 2 saat
| ATC_prefix = C01
| Atılma = Renal
| ATC_suffix = EB16
<!------ Tedavi bilgileri ------->
| ATC_supplemental = {{ATC|G02|CC01}} {{ATC|M01|AE01}} {{ATC|M02|AA13}} {{ATC|R02|AX02}}
<!--- Gebelik kategorisi --->
| PubChem = 3672
| GK-ABD = D
| IUPHAR_ligand = 2713
| GK-Avustralya = C
| DrugBank = DB01050
| GK-diğer =
| DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}}
<!------ Yasal durum ------->
| ChemSpiderID = 3544
| legal_status = Reçete ile satılır
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
<!----- Uygulama yolu ------>
| UNII = WK2XYI10QM
| Uygulama yolu = Oral, rektal, topikal
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| KEGG = D00126
| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}}
| ChEBI = 5855
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEMBL = 521
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| PDB_ligand = IBP
| eş_anlamlar = izobütilfenilpropiyonik asit
| C = 13
| H = 18
| O = 2
| SMILES = CC(C)Cc1ccc(cc1)[C@@H](C)C(=O)O
| StdInChI = 1S/C13H18O2/c1-9(2)8-11-4-6-12(7-5-11)10(3)13(14)15/h4-7,9-10H,8H2,1-3H3,(H,14,15)
| StdInChIKey = HEFNNWSXXWATRW-UHFFFAOYSA-N
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| yoğunluk = 1,03
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| erime_noktası = 75
| erime_yüksek = 78
| kaynama_noktası = 157
| kaynama_notları = 4&nbsp;mmHg
| çözünürlük = 0,021
| sınıf = [[Nonsteroid antiinflamatuar ilaç]] (NSAİİ)
| kiralite = [[Rasemik karışım]]
}}
}}


'''İbuprofen''', bir [[Nonsteroid antiinflamatuar ilaç|non steroidal]] [[antienflamatuvar]] ilaç (ing: nonsteroidal anti-inflammatory drug, NSAID) etken maddesidir. [[Artrit]], [[primer dismenore]], [[grip]] [[semptom]]larını azaltmak için ve [[ağrı kesici]] olarak kullanılır.<ref name=":0">{{Web kaynağı | url = https://www.drugs.com/ibuprofen.html | başlık = Ibuprofen Uses, Dosage & Side Effects | erişimtarihi = 3 Kasım 2021 | dil = İngilizce | çalışma = Drugs.com | arşivurl = https://web.archive.org/web/20031209124442/https://www.drugs.com/ibuprofen.html | arşivtarihi = 9 Aralık 2003}}</ref> Molekül [[DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi]]'nde yer almaktadır. Bir [[Erken doğum|prematüre bebek]]te [[Patent ductus arteriosus|patent duktus arteriyozus]] kapatmak için de kullanılabilir.<ref name="AHFS2016">{{Web kaynağı |url=https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html |başlık=Ibuprofen |yayıncı=The American Society of Health-System Pharmacists |erişimtarihi=12 Ekim 2016 |ölüurl=hayır|arşivurl=https://web.archive.org/web/20170909052204/https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html |arşivtarihi=9 Eylül 2017 }}</ref> Ağızdan veya [[İntravenöz tedavi|intravenöz]] şeklinde kullanılabilir.<ref name=AHFS2016/> Genellikle bir saat içinde etki göstermeye başlar.<ref name=AHFS2016/>
'''İbuprofen''', [[ |]] [[ () [[]] [[ ]] .<ref name="">{{ |url=https://www.drugs.com/ibuprofen.html|=Ibuprofen|= |= |=https://web.archive.org/web//https://www.drugs.com/ibuprofen.html| }}</ref> [[ ]] . [[Erken doğum|]] [[Patent ductus arteriosus|patent ]] kapatmak için de kullanılabilir.<ref name="">{{ |url=https://www..//|= |= |= |= }}</ref> veya [[İntravenöz tedavi|intravenöz]] .<ref name=/> Genellikle bir saat içinde başlar.<ref name=/>


Yaygın [[Yan etki|yan etkileri]] arasında [[mide yanması]], [[bulantı]], [[hazımsızlık]] ve [[karın ağrısı]] bulunur.<ref name="AHFS20162">{{cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html|title=Ibuprofen|access-date=12 October 2016|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909052204/https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|url-status=live}}</ref> Diğer NSAİİ'lerle karşılaştırıldığında, [[gastrointestinal kanama]] gibi başka yan etkileri de olabilir.<ref name="BNF672">{{cite book|title=British National Formulary, March 2014–September 2014|date=2014|pages=686–688|location=London|publisher=British Medical Association|edition=2014|isbn=978-0857110862}}</ref> Uzun süreli kullanımı [[böbrek yetmezliği]] ve nadiren [[karaciğer yetmezliği]] ile ilişkilendirilmiştir ve [[kalp yetmezliği]] olan hastaların durumunu kötüleştirebilir.<ref name="AHFS20162" /> Düşük dozlarda [[kalp krizi]] riskini artırdığı görülmemiştir; ancak yüksek dozlarda artırabilir.<ref name="BNF672" /> İbuprofen [[Astım|astımı]] da kötüleştirebilir. [[Hamilelik|Hamileliğin]] erken dönemlerinde güvenilirliği belirsizken,<ref name="AHFS20162" /> hamileliğin ilerleyen dönemlerinde zararlı olduğu görülmektedir, bu nedenle bu dönemde önerilmemektedir.<ref>{{cite web|url=https://www.drugs.com/pregnancy/ibuprofen.html|title=Ibuprofen Pregnancy and Breastfeeding Warnings|access-date=22 May 2016|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909052509/https://www.drugs.com/pregnancy/ibuprofen.html|website=Drugs.com|url-status=live}}</ref> Diğer NSAİİ'ler gibi, [[siklooksijenaz]] (COX) enziminin aktivitesini azaltarak [[prostaglandin]] üretimini inhibe ederek çalışır. İbuprofen diğer NSAİİ'lere göre daha zayıf bir antiinflamatuar ajandır.<ref name="BNF672" />
== Kullanım şekli ==
=== 400&nbsp;mg tablet formu için ===
Genellikle günlük doz 3x1 drajedir. Maksimum günlük doz 1200&nbsp;mg'dır.<ref name=":0" /> Kural olarak etkili olabilen en düşük doz kullanılmalıdır.


İbuprofen 1961 yılında [[Boots (şirket)|Boots UK Limited]]'ta çalışırken [[Stewart Adams]] ve John Nicholson tarafından keşfedilmiş<ref>{{cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/innovation/inventor-ibuprofen-tested-drug-his-own-hangover-180975088/|title=The Inventor of Ibuprofen Tested the Drug on His Own Hangover|access-date=3 July 2021|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182932/https://www.smithsonianmag.com/innovation/inventor-ibuprofen-tested-drug-his-own-hangover-180975088/|language=en|website=Smithsonian Magazine|quote=Stewart Adams and his associate John Nicholson invented a pharmaceutical drug known as 2-(4-isobutylphenyl) propionic acid.|vauthors=Kindy D|url-status=live}}</ref> ve başlangıçta Brufen olarak pazarlanmıştır.<ref name="plat12">{{cite journal|title=50th anniversary of the discovery of ibuprofen: an interview with Dr Stewart Adams|date=2012|issue=6|pages=415–422|journal=Platelets|volume=23|pmid=22098129|doi=10.3109/09537104.2011.632032|vauthors=Halford GM, Lordkipanidzé M, Watson SP|s2cid=26344532}}</ref> '''[[Advil]]''', '''Motrin''' ve '''[[Nurofen]]''' de dahil olmak üzere bir dizi marka adı altında mevcuttur.<ref name="AHFS20162">{{cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html|title=Ibuprofen|access-date=12 October 2016|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909052204/https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsc.org/learn-chemistry/resources/chemistry-in-your-cupboard/nurofen/4|title=Chemistry in your cupboard: Nurofen|archive-date=5 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605052836/http://www.rsc.org/learn-chemistry/resources/chemistry-in-your-cupboard/nurofen/4|website=RSC Education|url-status=live}}</ref> İbuprofen ilk olarak 1969 yılında Birleşik Krallık'ta ve 1974 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde pazarlanmıştır.<ref name="AHFS20162" /><ref name="plat12" /> [[DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi|Dünya Sağlık Örgütünün Temel İlaçlar Listesi]]'nde yer almaktadır.<ref name="WHO23rd">{{cite book|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|location=Geneva|publisher=World Health Organization|year=2023|vauthors=((World Health Organization))|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization}}</ref> [[Jenerik ilaç|Jenerik bir ilaç]] olarak mevcuttur.<ref name="AHFS20162" /> 2022 yılında, 17 milyondan fazla reçete ile Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 33. ilaç olmuştur.<ref>{{cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|title=The Top 300 of 2022|access-date=30 August 2024|archive-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830202410/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Ibuprofen|title=Ibuprofen Drug Usage Statistics, United States, 2013 - 2022|access-date=30 August 2024|archive-date=12 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412011504/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Ibuprofen|website=ClinCalc|url-status=live}}</ref>
=== Şurup formları ===
Tablet kullanamayacak kişiler ve ''6 aydan büyük çocuklar içindir'', [[Doktor (tıp)|Medikal doktor]]un çocuğunuzun yaşı, kilosu, tanısı varsa özel başka durumlarına göre belirlediği doz ve sıklıkta kullanılmalıdır. Çocuklar için kullanımda eğer varsa ölçekli kaşıkla, iyice çalkalandıktan sonra kullanılmalıdır.<ref name=":0" /> Yetişkinlerin çocuklar için üretilmiş şurup formunda ibuprofeni bilinçsizce kullanmaları tedavinin başarısızlığına veya olası başka sorunlara neden olabilir. Doktorunuzun veya eczacınızın belirttiği şekilde kullanılmalıdır.<ref name=":0" />


{{TOC limit}}
== Endikasyonları ==
İbuprofen, [[romatoid artrit]], [[osteoartrit]], [[ankilozan spondilit]] ve diğer non-romatoid (seronegatif) [[artropati]]lerin tedavisinde endikedir.<ref name=":0" /> STILL'S hastalığında/jüvenil romatoid artrit, eklem dışı [[romatizma]]larda, [[kapsülit]], [[bursit]], [[tendinit]], [[tenosinovit]] ve [[bel ağrısı]] gibi [[periartiküler]] şikayetlerde, [[fibrozit]], kronik [[Sırt ağrısı|sırt ağrıları]],akut [[Disk prolapsusu|disk prolapsüsü]] gibi [[Bel ağrısı|bel ağrılarında]] ibuprofen tedavisi ile çok iyi sonuçlar alınmaktadır.


== Tıbbi kullanımlar ==
İbuprofen güçlü [[analjezik]] ve [[antipiretik]] etkisi ile genel ve özellikle [[enflamasyon]] ile birlikte [[Ağrı (tıp)|ağrı]] ve [[Ateş (tıp)|ateş]]lerde endikedir. Ayrıca, sportif faaliyet sonucu meydana gelen yumuşak doku zedelenmelerinde, genel anestezide postherniorafi ağrılarında, epistom ağrılarında kullanılır. [[Migren]]in bazı türlerinde ve bir nedene bağlı olmayan baş ağrılarında da etkilidir. Soğuk algınlığı ve [[nezle]] ile ilgili meydana gelen miyaljilerde kullanılır. [[Alkol]] alımına bağlı baş ağrılarında ibuprofen etkilidir ve [[bulantı]] oluşturmaz. {{Kaynak belirt}}
[[Dosya:200mg_ibuprofen_tablets.jpg|küçükresim|Bazı 200 mg ibuprofen tabletlerine örnekler]]
[[Dosya:Ibuprofen_syrup.jpg|küçükresim|Yunanistan'da satılan 150 ml'lik bir ibuprofen şişesi (100 mg/5 ml dozaj)]]
İbuprofen öncelikle ateş ([[Aşı (tıp)|aşı]] sonrası ateş dahil), hafif ila orta dereceli ağrı ([[Cerrahi|ameliyat]] sonrası ağrı dahil), ağrılı adet kanaması, [[osteoartrit]], [[diş ağrısı]], [[baş ağrısı]] ve [[Renal kolik|böbrek taşlarından kaynaklanan ağrıyı]] tedavi etmek için kullanılır. İnsanların yaklaşık %60'ı herhangi bir NSAİİ'ye yanıt verir; belirli bir NSAİİ'ye iyi yanıt vermeyenler başka bir NSAİİ'ye yanıt verebilirler.<ref>{{Web kaynağı|url=https://web.archive.org/web/20161117090028/http://www.evidence.nhs.uk/formulary/bnf/current/10-musculoskeletal-and-joint-diseases/101-drugs-used-in-rheumatic-diseases-and-gout/1011-non-steroidal-anti-inflammatory-drugs|başlık=10.1.1 Non-steroidal anti-inflammatory drugs : British National Formu|erişimtarihi=2024-11-13|tarih=2016-11-17|çalışma=web.archive.org}}</ref> [[Bel ağrısı|Bel ağrısının]] tedavisi için 51 NSAİİ denemesinin Cochrane tıbbi incelemesi, "NSAİİ'lerin akut bel ağrısı olan hastalarda kısa süreli semptomatik rahatlama için etkili olduğunu" bulmuştur.<ref>{{cite journal|url=https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2002/0401/p1319.html|title=Do NSAIDs help in acute or chronic low back pain?|access-date=19 January 2023|archive-date=19 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119180318/https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2002/0401/p1319.html|date=April 2002|issue=7|pages=1319–1321|journal=American Family Physician|volume=65|pmid=11996413|vauthors=Griffin G, Tudiver F, Grant WD|url-status=live}}</ref>


[[Juvenil idiopatik artrit]] ve [[romatoid artrit]] gibi iltihaplı hastalıklarda kullanılır.<ref name="BNF">{{cite book|url=https://archive.org/details/bnf65britishnati0000unse/page/665|title=British National Formulary (BNF)|pages=[https://archive.org/details/bnf65britishnati0000unse/page/665 665], 671|location=London, UK|publisher=Pharmaceutical Press|edition=65|year=2013|isbn=978-0-85711-084-8|last1=Joint Formulary Committee}}</ref><ref name="AMH">{{cite book|title=Australian Medicines Handbook|place=Adelaide|publisher=The Australian Medicines Handbook Unit Trust|edition=2013|year=2013|isbn=978-0-9805790-9-3|veditors=Rossi S}}</ref> Ayrıca [[perikardit]] ve [[patent ductus arteriosus]] için de kullanılır.<ref name="Pedea EPAR2">{{cite web|url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/pedea|title=Pedea EPAR|access-date=24 February 2024|date=29 July 2004|website=[[European Medicines Agency]] (EMA)}}</ref><ref name="Alabed2014">{{cite journal|url=http://openaccess.city.ac.uk/4043/5/Colchicine%20for%20pericarditis.pdf|title=Colchicine for pericarditis|access-date=26 January 2019|archive-date=22 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922013941/http://openaccess.city.ac.uk/4043/5/Colchicine%20for%20pericarditis.pdf|date=August 2014|issue=8|pages=CD010652|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|type=Review|volume=2014|pmc=10645160|pmid=25164988|doi=10.1002/14651858.CD010652.pub2|vauthors=Alabed S, Cabello JB, Irving GJ, Qintar M, Burls A|url-status=live}}</ref><ref name="Rostas2016">{{cite journal|title=Pharmacotherapy for Patent Ductus Arteriosus: Current Options and Outstanding Questions|date=2016|issue=2|pages=110–119|journal=Current Pediatric Reviews|type=Review|volume=12|pmid=27197952|doi=10.2174/157339631202160506002028|vauthors=Rostas SE, McPherson CC}}</ref>
İbuprofen öncelikle [[Ateş (tıp)|ateş]] (aşılama sonrası ateş dahil), hafif ila orta şiddette ağrı ([[Cerrahi|ameliyat]] sonrası ağrının giderilmesi dahil), [[Dismenore|ağrılı adet]] kanaması, [[osteoartrit]], diş ağrısı, [[Baş ağrısı|baş ağrıları]] ve böbrek taşlarından kaynaklanan ağrıları tedavi etmede kullanılır.


=== İbuprofen lizin ===
== Kontrendikasyonları ==
Bazı ülkelerde ibuprofen [[lizin]] (ibuprofenin lizin tuzu, bazen "ibuprofen lizinat" olarak adlandırılır) ibuprofen ile aynı durumların tedavisi için ruhsatlıdır; lizin tuzu suda daha fazla çözündüğü için kullanılır.<ref>{{cite journal|title=Review of the analgesic efficacy of ibuprofen|date=April 2003|issue=135|pages=13–17|journal=International Journal of Clinical Practice. Supplement|pmid=12723741|vauthors=Beaver WT}}</ref>


2006 yılında ibuprofen lizin, Amerika Birleşik Devletleri'nde [[FDA|Gıda ve İlaç Dairesi]] (FDA) tarafından, 32 haftayı geçmemiş 500 ila 1.500 g ağırlığındaki prematüre bebeklerde, olağan tıbbi yönetimin (sıvı kısıtlaması, diüretikler ve solunum desteği gibi) etkili olmadığı durumlarda patent duktus arteriosusun kapatılması için onaylanmıştır.<ref>{{cite journal|title=Ibuprofen and acute kidney injury in the newborn|issue=3|pages=231–238|journal=The Turkish Journal of Pediatrics|year=2010|volume=52|pmid=20718179|vauthors=Fanos V, Antonucci R, Zaffanello M}}</ref>
Bu ilaca karşı daha önceden aşırı duyarlılığı olan, [[salisilik asit]] ve diğer [[antienflamatuvar]] ajanlara karşı bronkospastik, anjiyoödem burun polipi sendromu şeklinde reaksiyon gösteren kişilerde, geçmişlerinde ciddi gastrointestinal kanama ve [[peptik ülser]] rahatsızlıkları olanlarda '''<ref name=":0" />''',<ref name=":1" /> [[Gebelik|gebeliğin]] 3. [[trimester]]inde [[kontrendike]]dir '''<ref name=":0" />'''<ref name=":1" /> 6 aydan küçük çocuklarda [[Doktor (tıp)|tıp doktorunun]] kararı dışında kullanılmamalıdır.


== Uyarılar ==
== ==
[[Advers etki|Advers etkiler]] arasında [[Bulantı|mide bulantısı]], [[mide yanması]], [[hazımsızlık]], [[ishal]], [[kabızlık]], [[Peptik ülser|gastrointestinal ülserasyon]], [[baş ağrısı]], [[baş dönmesi]], [[döküntü]], tuz ve sıvı tutulması ve [[yüksek tansiyon]] yer alır.<ref name="AHFS20162">{{cite web|url=https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html|title=Ibuprofen|access-date=12 October 2016|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909052204/https://www.drugs.com/monograph/ibuprofen.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|url-status=live}}</ref><ref name="AMH">{{cite book|title=Australian Medicines Handbook|place=Adelaide|publisher=The Australian Medicines Handbook Unit Trust|edition=2013|year=2013|isbn=978-0-9805790-9-3|veditors=Rossi S}}</ref><ref>{{cite journal|title=Individual NSAIDs and upper gastrointestinal complications: a systematic review and meta-analysis of observational studies (the SOS project)|date=December 2012|issue=12|pages=1127–46|journal=Drug Safety|volume=35|pmc=3714137|pmid=23137151|doi=10.1007/BF03261999|vauthors=Castellsague J, Riera-Guardia N, Calingaert B, Varas-Lorenzo C, Fourrier-Reglat A, Nicotra F, Sturkenboom M, Perez-Gutthann S}}</ref>
[[Dosya:200mg ibuprofen tablets.jpg|küçükresim|200mg İbuprofen tabletleri]]


Seyrek görülen yan etkiler arasında özofagus ülseri, [[kalp yetmezliği]], [[Hiperkalemi|yüksek kan potasyum seviyeleri]], [[böbrek yetmezliği]], [[konfüzyon]] ve [[bronkospazm]] yer alır.<ref name="AMH">{{cite book|title=Australian Medicines Handbook|place=Adelaide|publisher=The Australian Medicines Handbook Unit Trust|edition=2013|year=2013|isbn=978-0-9805790-9-3|veditors=Rossi S}}</ref> İbuprofen [[Astım|astımı]] şiddetlendirebilir, bazen ölümcül olabilir.<ref name="Lancet1987-Ayres">{{cite journal|title=Asthma death due to ibuprofen|date=May 1987|issue=8541|pages=1082|journal=Lancet|volume=1|pmid=2883408|doi=10.1016/S0140-6736(87)90499-5|vauthors=Ayres JG, Fleming DM, Whittington RM|s2cid=38589434}}</ref>
=== İbuprofen kullanımı öncesinde ===
Şu durumlarda [[Doktor (tıp)|tıp doktorunun]] önerisi dışında kullanılmamalıdır.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Web kaynağı | url = https://www.ilacrehberi.com/v/nurofen-400-mg-draje-9320/kt/yan-etkileri/ | başlık = NUROFEN 400 mg 30 draje Yan Etkileri | erişimtarihi = 3 Kasım 2021 | dil = Türkçe | çalışma = Türk İlaç Rehberi | arşivengelli = evet |arşivurl= https://web.archive.org/web/20211218162549/https://www.ilacrehberi.com/v/nurofen-400-mg-draje-9320/kt/yan-etkileri/ |arşivtarihi= 18 Aralık 2021 | ölüurl = hayır }}</ref>


[[Anafilaksi]] de dahil olmak üzere [[Alerji|alerjik]] reaksiyonlar meydana gelebilir.<ref>{{cite journal|title=Ibuprofen-induced Anaphylactic Shock in Adult Saudi Patient|date=December 2019|issue=12|pages=e6425|journal=Cureus|volume=11|pmc=6970456|pmid=31993263|doi=10.7759/cureus.6425|vauthors=Shaikhain TA, Al-Husayni F, Elder K|doi-access=free}}</ref> İbuprofen, anafilaktik reaksiyon geçiren bir kişide ilacın varlığını göstermek, hastaneye kaldırılan kişilerde zehirlenme tanısını doğrulamak veya tıbbi ölüm soruşturmasına yardımcı olmak için kan, plazma veya serumda ölçülebilir. İbuprofen plazma konsantrasyonu, alımından bu yana geçen süre ve aşırı doz almış kişilerde renal toksisite gelişme riski ile ilgili bir [[Monografi|monograf]] yayınlanmıştır.<ref name="Baselt">{{cite book|title=Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man|pages=758–761|location=[[Foster City]], USA|publisher=Biomedical Publications|edition=8th|year=2008|vauthors=Baselt R}}</ref>
[[Hipertansiyon]]lu ve [[dekompanze kalp yetmezliği]] olanlarda ve [[Varfarin|kumadin]] / [[Varfarin|warfarin]] [[antikoagülan]]ını kullananlarda [[Koroner arter baypas ameliyatı|Koroner arter by-pass Ameliyatı]] olan kişilerde doktorun kararıyla ve denetiminde dikkatle kullanılmalıdır.<ref>{{Akademik dergi kaynağı|url=https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-drug-safety-communication-fda-strengthens-warning-non-aspirin-nonsteroidal-anti-inflammatory|başlık=FDA Drug Safety Communication: FDA strengthens warning that non-aspirin nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) can cause heart attacks or strokes|tarih=29 Haziran 2021|dil=İngilizce|çalışma=FDA|ad=Center for Drug Evaluation and|soyadı=Research|erişimtarihi=3 Kasım 2021|arşivurl=https://web.archive.org/web/20191028180713/https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-drug-safety-communication-fda-strengthens-warning-non-aspirin-nonsteroidal-anti-inflammatory|arşivtarihi=28 Ekim 2019|ölüurl=hayır}}</ref>


Ekim 2020'de ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), tüm NSAİİ [[İlaç etiketlemesi|ilaçlarının etiketlerinin]], düşük amniyotik sıvıya bağlı olarak doğmamış bebeklerde böbrek sorunları riskini açıklayacak şekilde güncellenmesini zorunlu kılmıştır.<ref name="FDA PR 20201015">{{cite press release|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-warns-using-type-pain-and-fever-medication-second-half-pregnancy-could-lead-complications|title=FDA Warns that Using a Type of Pain and Fever Medication in Second Half of Pregnancy Could Lead to Complications|access-date=15 October 2020|archive-date=16 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201016180003/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-warns-using-type-pain-and-fever-medication-second-half-pregnancy-could-lead-complications|date=15 October 2020|website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=live}}</ref><ref name="FDA safety 20201015">{{cite web|url=https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-recommends-avoiding-use-nsaids-pregnancy-20-weeks-or-later-because-they-can-result-low-amniotic|title=NSAIDs may cause rare kidney problems in unborn babies|access-date=15 October 2020|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017014419/https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-recommends-avoiding-use-nsaids-pregnancy-20-weeks-or-later-because-they-can-result-low-amniotic|date=21 July 2017|website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=live}}</ref>
Geçmişlerinde ciddi gastrointestinal kanama ve [[peptik ülser]] rahatsızlıkları olanlarda'''<ref name=":0" />'''<ref name=":1" />


=== Kardiyovasküler risk ===
[[Aspirin]]e karşı aşırı duyarlı kişilerde
Diğer bazı NSAİİ'lerle birlikte kronik ibuprofen kullanımı, [[Parasetamol|parasetamole]] (asetaminofen) kıyasla daha az olmakla birlikte, kadınlarda [[Yüksek tansiyon|hipertansiyona]] ilerleme riski<ref>{{cite journal|url=|title=Non-narcotic analgesic dose and risk of incident hypertension in US women|date=September 2005|issue=3|pages=500–7|journal=Hypertension|title-link=doi|volume=46|pmid=16103274|doi=10.1161/01.HYP.0000177437.07240.70|vauthors=Forman JP, Stampfer MJ, Curhan GC}}</ref> ve özellikle kronik olarak yüksek dozda kullananlar arasında [[Kalp krizi|miyokard enfarktüsü]] (kalp krizi) ile ilişkilidir.<ref>{{cite journal|title=Risk of myocardial infarction in patients taking cyclo-oxygenase-2 inhibitors or conventional non-steroidal anti-inflammatory drugs: population based nested case-control analysis|date=June 2005|issue=7504|pages=1366|journal=BMJ|volume=330|pmc=558288|pmid=15947398|doi=10.1136/bmj.330.7504.1366|vauthors=Hippisley-Cox J, Coupland C}}</ref> 9 Temmuz 2015 tarihinde ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ibuprofen ve ilgili NSAİİ'lerle ilişkili kalp krizi ve [[inme]] riskinin arttığına dair uyarıları sertleştirmiştir; NSAİİ [[aspirin]] bu uyarıya dahil edilmemiştir.<ref name="FDA-20150709">{{cite web|url=https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-drug-safety-communication-fda-strengthens-warning-non-aspirin-nonsteroidal-anti-inflammatory|title=FDA Drug Safety Communication: FDA strengthens warning that non-aspirin nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) can cause heart attacks or strokes|access-date=9 July 2015|archive-date=28 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028180713/https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-drug-safety-communication-fda-strengthens-warning-non-aspirin-nonsteroidal-anti-inflammatory|date=9 July 2015|work=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=live}}</ref> [[Avrupa İlaç Ajansı]] (EMA) da 2015 yılında benzer uyarılar yayınlamıştır.<ref>{{cite web|url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/ibuprofen-dexibuprofen-containing-medicines|title=Ibuprofen- and dexibuprofen-containing medicines|access-date=28 October 2019|archive-date=28 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028181523/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/ibuprofen-dexibuprofen-containing-medicines|id=EMA/325007/2015|date=22 May 2015|website=[[European Medicines Agency]] (EMA)|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gov.uk/drug-safety-update/high-dose-ibuprofen-2400mg-day-small-increase-in-cardiovascular-risk|title=High-dose ibuprofen (≥2400mg/day): small increase in cardiovascular risk|access-date=28 October 2019|archive-date=28 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028182113/https://www.gov.uk/drug-safety-update/high-dose-ibuprofen-2400mg-day-small-increase-in-cardiovascular-risk|date=26 June 2015|website=[[Medicines and Healthcare products Regulatory Agency]] (MHRA)|url-status=live}}</ref>


=== Deri ===
[[Karaciğer yetmezliği]] ve [[Böbrek yetmezliği]] hastalarında
Diğer NSAİİ'ler ile birlikte ibuprofen, [[büllöz pemfigoid]] veya pemfigoid benzeri kabarcıklanmanın başlangıcı ile ilişkilendirilmiştir.<ref name="Chan">{{cite web|url=http://emedicine.medscape.com/article/1062391-clinical#showall|title=Bullous Pemphigoid Clinical Presentation|archive-date=10 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111110071913/http://emedicine.medscape.com/article/1062391-clinical#showall|date=12 June 2014|work=[[eMedicine|Medscape Reference]]|location=[[United States]]|publisher=[[WebMD]]|vauthors=Chan LS|veditors=Hall R, Vinson RP, Nunley JR, Gelfand JM, Elston DM|url-status=live}}</ref> Diğer NSAİİ'lerde olduğu gibi ibuprofenin de [[Işığa duyarlılık|fotosensitize]] edici bir ajan olduğu bildirilmiştir,<ref>{{cite journal|title=Photosensitization caused by ibuprofen|date=January 1992|issue=1|pages=114–6|journal=Journal of the American Academy of Dermatology|volume=26|pmid=1531054|doi=10.1016/0190-9622(92)70018-b|vauthors=Bergner T, Przybilla B}}</ref> ancak [[Profen (ilaç sınıfı)|2-arilpropiyonik asit]] sınıfının diğer üyeleriyle karşılaştırıldığında zayıf bir fotosensitize edici ajan olduğu düşünülmektedir. Diğer NSAİİ'ler gibi ibuprofen de [[Otoimmün hastalık|otoimmün hastalıklar]] olan [[Stevens-Johnson sendromu]] (SJS) ve [[Toksik epidermal nekroliz|toksik epidermal nekrolizin]] son derece nadir bir nedenidir.<ref>{{cite journal|url=|title=Clinical study of cutaneous drug eruptions in 200 patients|issue=1|pages=80|journal=Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology|title-link=doi|year=2008|volume=74|pmid=18193504|doi=10.4103/0378-6323.38431|vauthors=Raksha MP, Marfatia YS|hdl=1807/48058}}</ref><ref>{{cite journal|title=Severe adverse skin reactions to nonsteroidal antiinflammatory drugs: A review of the literature|date=February 2010|issue=3|pages=206–13|journal=American Journal of Health-System Pharmacy|volume=67|pmid=20101062|doi=10.2146/ajhp080603|vauthors=Ward KE, Archambault R, Mersfelder TL}}</ref><ref name="Rainsford">{{cite book|title=Ibuprofen: Pharmacology, Therapeutics and Side Effects|location=London|publisher=Springer|year=2012|vauthors=Rainsford KD}}</ref>


=== Etkileşimler ===
Gebeliğin 1. ve 2. trimesterinde ve emziren annelerde yarar/risk ilişkisi 6 Aydan küçük çocuklarda tıp doktorunun önerisi olmaksızın kullanılmamalıdır.


==== Alkol ====
=== İbuprofeni kullanımı sırasında ===
İbuprofen kullanırken [[alkol]] almak [[Gastrointestinal kanama|mide kanaması]] riskini artırabilir.<ref name="drugs">{{cite web|url=https://www.drugs.com/ibuprofen.html|title=Ibuprofen|archive-date=6 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110806064653/http://www.drugs.com/ibuprofen.html|publisher=Drugs.com|url-status=live}}</ref>
Şu durumlarda ilacı kesip doktorunuza veya acil sağlık hizmetine başvurmanız gerekebilir.'''<ref name=":0" /><ref name=":1" />''' Görmede bulanıklık ve renk belirlenmesinde karışıklık görülürse<ref name=":0" /> ve hasta [[göz hekimi]] tarafından kontrol edilmelidir.Olası [[Optik nörit|Göz sinirlerinde iltihaplanma]] halinde tedavi sonlandırılmalıdır<ref name=":1" /> [[Kulak çınlaması]] [[Nefes darlığı|Nefes alma zorluğu]] Terleme Aniden ortaya çıkan [[deri döküntüleri]] [[Yüksek tansiyon|Kan basıncı yüksekliği]] ve [[Epistaksis|Burun kanaması]]<ref name=":1" /> [[Depresyon]], [[Parestezi|Uyuşma]], [[Somnolans|Uykululuk hali]], [[İnsomnia|Uykusuzluk]], [[Anksiyete|Endişe ve korku sebepli huzursuzluk hali]], [[Konfüzyon|Zihin karışıklığı]] ve bulanıklığı, [[Halüsinasyon|Olmayan şeyleri görme, duyma, hissetme]]<ref name=":1" /> [[Vertigo|İç kulak rahatsızlığından kaynaklanan baş dönmesi]]<ref name=":1" /> Mide-barsak kanama bulguları : Dışkıda açık renk kanama veya [[Melena|çamurumsu ve kötü kokulu koyu renkli siyaha yakın dışkı]] görüldüğünde<ref name=":0" /> [[Hemoptizi|Öksürükle gelen balgamla karışık gelen kan]] veya [[hematemez|kahve telvesi renginde yemekle karışık kusmayla gelen kan]];<ref name=":0" />


==== Aspirin ====
''Karaciğer sıkıntılarından'' : Bulantı (tek başına olmasından ziyade diğer şikayetlerle birlikte anlam kazanır), sağ üst tarafta karın ağrısı, normalden çok daha yorgun hissetme veya iştahsız olma, koyu renk idrar, [[Akolik gaita|çok açık renk dışkılama]], gözlerde [[sarılık]] veya ciltte dikkat çeken miktarda sarılık<ref name=":0" /> Ani gelişen [[kansızlık]] belirtilerinden, giderek açılan ren rengi, ani sersemlik hissi, [[Taşikardi|kalbin hızlı atmasına]] bağlı çarpıntı hissi<ref name=":0" /> Böbrek sıkıntılarından - [[Anüri|idrarın olmaması]] veya [[Oligüri|çok az olması]], bilinen bir nedeni olmaksızın [[Disüri|ağrılı veya zor idrar yapma]] veya ayakların veya ayak bileklerinin ödemle şişmesi, çok yorgun hissetme veya [[dispne|nefes almanın güçleşmesi]].<ref name=":0" /> Çeşitli formlarda toksik böbrek bozuklukları (interstisyel nefrit ve nefrotik sendrom dahil)<ref name=":1" />
FDA'ye göre, "ibuprofen düşük doz [[Aspirin|aspirinin]] [[Antiplatelet ilaç|antiplatelet]] etkisine müdahale ederek aspirinin [[kardiyoproteksiyon]] ve inme önleme amacıyla kullanıldığında potansiyel olarak daha az etkili olmasına neden olabilir". İbuprofen ve hemen salınımlı (IR) aspirin dozları arasında yeterli süre bırakılması bu sorunu önleyebilir. Bir ibuprofen dozu ile bir aspirin dozu arasında geçmesi önerilen süre, hangisinin önce alındığına bağlıdır. IR aspirinden sonra alınan ibuprofen için bu süre 30 dakika veya daha fazla, IR aspirinden önce alınan ibuprofen için ise 8 saat veya daha fazla olabilir. Ancak [[enterik kaplı]] aspirin için bu zamanlama önerilemez. İbuprofen önerilen zamanlama olmaksızın sadece ara sıra alınırsa, günlük aspirin rejiminin kardiyoproteksiyon ve inme önleme etkisindeki azalma minimum düzeyde olacaktır.<ref name="FDA2006">{{cite web|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm125222.htm|title=Information for Healthcare Professionals: Concomitant Use of Ibuprofen and Aspirin|access-date=22 November 2010|archive-date=13 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101113035657/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/ucm125222.htm|date=September 2006|publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=dead}}</ref>


==== Parasetamol (asetaminofen) ====
==Yan Etkiler==
[[Parasetamol]] ile kombine edilmiş ibuprofen, çocuklarda kısa süreli kullanım için genellikle güvenli kabul edilir.<ref>{{cite journal|title=A clinical and safety review of paracetamol and ibuprofen in children|date=February 2017|issue=1|pages=1–9|journal=Inflammopharmacology|volume=25|pmc=5306275|pmid=28063133|doi=10.1007/s10787-016-0302-3|vauthors=Kanabar DJ}}</ref>
İbuprofenle en sık görülen yan etki, [[İnsan sindirim sistemi|gastrointestinal]] şikayetlerdir. [[Peptik ülser]] ve gastrointestinal kanama bildirilmiştir.<ref name=":0" /> Yan etkiler bulantı, hazımsızlık, ishal, kabızlık, gastrointestinal ülserasyon/kanama, baş ağrısı, baş dönmesi, kızarıklık, tuz ve sıvı tutulması ve yüksek tansiyonu içerir.<ref>{{Kitap kaynağı|url=https://www.worldcat.org/oclc/826673635|başlık=Australian medicines handbook.|tarih=2013|yer=Adelaide, S. Aust.|yayıncı=Australian Medicines Handbook|diğerleri=Pharmaceutical Society of Australia|isbn=978-0-9805790-9-3|oclc=826673635}}</ref> Sık görülen yan etkiler arasında özofagus ülserasyonu, kalp yetmezliği, yüksek kan potasyum seviyeleri, böbrek yetmezliği, konfüzyon ve bronkospazm yer alır. İbuprofen astımı şiddetlendirebilir, bazen ölümcül olabilir<ref>{{Akademik dergi kaynağı|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0140673687904995|başlık=ASTHMA DEATH DUE TO IBUPROFEN|tarih=Mayıs 1987|sayı=8541|dil=İngilizce|sayfalar=1082|çalışma=The Lancet|cilt=329|ad=JonG.|soyadı=Ayres|doi=10.1016/S0140-6736(87)90499-5|ad2=D.M.|ad3=R.M.|soyadı2=Fleming|soyadı3=Whittington|erişimtarihi=3 Kasım 2021|arşivurl=https://web.archive.org/web/20200808035011/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0140673687904995|arşivtarihi=8 Ağustos 2020|ölüurl=hayır}}</ref> Seyrek Yan Etkiler : [[Baş ağrısı]], [[baş dönmesi]], huzursuzluk, yüz kızarması, [[kaşıntı]], [[kulak çınlaması]], [[ödem]], [[depresyon]], sersemlik, bulanık görme.<ref name=":1" /> Çok ender olarak [[Anafilaksi|aşırı duyarlılık reaksiyonları]], [[Karaciğer fonksiyon testleri|karaciğer fonksiyon testi]] anomalileri, böbrek fonksiyon bozukluğu, [[agranülositoz]] ve [[trombositopeni]] bildirilmiştir .'''<ref name=":0" /><ref name=":1" />'''


=== Aşırı kullanım ===
Anafilaksi ve anafilaktik şok dahil olmak üzere alerjik reaksiyonlar meydana gelebilir.<ref>{{Akademik dergi kaynağı |vauthors= Shaikhain TA, Al-Husayni F, Elder K |başlık= Ibuprofen-induced Anaphylactic Shock in Adult Saudi Patient |dergi= Cureus |cilt= 11 |sayı= 12 |sayfalar=e6425|tarih= December 2019 |pmid= 31993263 |pmc= 6970456 |doi= 10.7759/cureus.6425 |url= https://www.cureus.com/articles/26084-ibuprofen-induced-anaphylactic-shock-in-adult-saudi-patient |erişim-tarihi= 14 Mart 2023 |arşivurl= https://web.archive.org/web/20230211225742/https://www.cureus.com/articles/26084-ibuprofen-induced-anaphylactic-shock-in-adult-saudi-patient |arşivtarihi= 11 Şubat 2023 |ölüurl= hayır }}</ref> İbuprofen, anafilaktik reaksiyon geçirmiş bir kişide ilacın varlığını göstermek, hastaneye kaldırılan kişilerde zehirlenme tanısını doğrulamak veya adli ölüm soruşturmasına yardımcı olmak için kan, plazma veya serumda ölçülebilir. İbuprofen plazma konsantrasyonu, alımdan bu yana geçen süre ve aşırı doz almış kişilerde böbrek toksisitesi gelişme riski ile ilgili bir [[Monografi|monograf]] yayınlandı.<ref name=Baselt>{{Kitap kaynağı| vauthors = Baselt R |başlık=Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man| url = https://archive.org/details/dispositionoftox0000base_v7n5 |basım=8.8yayıncı=Biomedical Publications|yer=[[Foster City]], USA|yıl=2008|sayfalar=[https://archive.org/details/dispositionoftox0000base_v7n5/page/758 758]-761}}</ref>
İbuprofen [[Reçetesiz ilaç|reçetesiz]] (OTC) kullanım için ruhsatlandırıldığından beri [[aşırı doz]] yaygın hale gelmiştir. İbuprofen doz aşımından kaynaklanan yaşamı tehdit eden komplikasyonların sıklığı düşük olmasına rağmen, tıbbi literatürde birçok doz aşımı deneyimi bildirilmiştir.<ref>{{cite journal|title=A prospective, population-based study of acute ibuprofen overdose: complications are rare and routine serum levels not warranted|date=June 1990|issue=6|pages=657–662|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=19|pmid=2188537|doi=10.1016/S0196-0644(05)82471-0|vauthors=McElwee NE, Veltri JC, Bradford DC, Rollins DE}}</ref> Aşırı doz vakalarında insan tepkileri, semptomların yokluğundan yoğun bakım tedavisine rağmen ölümcül bir sonuca kadar değişir. Çoğu semptom ibuprofenin farmakolojik etkisinin aşırılığıdır ve karın ağrısı, bulantı, kusma, uyuşukluk, baş dönmesi, baş ağrısı, [[kulak çınlaması]] ve [[Nistagmus|nistagmusu]] içerir. Nadiren gastrointestinal kanama, [[Nöbet (tıp)|nöbetler]], [[metabolik asidoz]], hiperkalemi, düşük kan basıncı, [[Bradikardi|yavaş kalp hızı]], [[Taşikardi|hızlı kalp hızı]], [[atriyal fibrilasyon]], [[koma]], karaciğer fonksiyon bozukluğu, [[akut böbrek yetmezliği]], [[siyanoz]], [[Hipoventilasyon|solunum depresyonu]] ve [[Kalp durması|kardiyak arrest]] gibi daha ciddi semptomlar bildirilmiştir.<ref>{{cite journal|title=Acute poisoning due to non-steroidal anti-inflammatory drugs. Clinical features and management|date=January 1986|issue=1|pages=12–31|journal=Medical Toxicology|volume=1|pmid=3537613|doi=10.1007/BF03259825|vauthors=Vale JA, Meredith TJ|s2cid=25223555}}</ref> Semptomların şiddeti alınan doza ve geçen süreye göre değişir; ancak bireysel duyarlılık da önemli bir rol oynar. Genel olarak, ibuprofenin aşırı dozda alınmasıyla gözlenen semptomlar, diğer NSAİİ'lerin aşırı dozda alınmasının neden olduğu semptomlara benzerdir.


Semptomların şiddeti ile ölçülen ibuprofen plazma seviyeleri arasındaki korelasyon zayıftır. Toksik etkiler 100 mg/kg'ın altındaki dozlarda olası değildir, ancak 400 mg/kg'ın üzerinde şiddetli olabilir (ortalama bir yetişkin erkek için yaklaşık 150 tablet 200 mg ünite);<ref name="Clinicalmedicine2003-Volans">{{cite journal|title=Non-opioid analgesic poisoning|date=March–April 2003|issue=2|pages=119–123|journal=Clinical Medicine|volume=3|pmc=4952728|pmid=12737366|doi=10.7861/clinmedicine.3-2-119|vauthors=Volans G, Hartley V, McCrea S, Monaghan J}}</ref> ancak yüksek dozlar klinik seyrin ölümcül olacağını göstermez.<ref>{{cite journal|title=Massive ibuprofen ingestion with survival|date=2000|issue=1|pages=55–57|journal=Journal of Toxicology. Clinical Toxicology|volume=38|pmid=10696926|doi=10.1081/clt-100100917|vauthors=Seifert SA, Bronstein AC, McGuire T|s2cid=38588541}}</ref> Kişinin yaşına, kilosuna ve eşlik eden koşullara göre değişebileceğinden kesin bir [[öldürücü doz]] belirlemek zordur.
Ekim 2020'de ABD FDA, doğmamış bebeklerde düşük amniyotik sıvı ile sonuçlanan böbrek sorunları riskini açıklamak için tüm NSAID ilaçları için ilaç etiketinin güncellenmesini zorunlu kıldı.<ref name="FDA PR 20201015">{{Basın açıklaması kaynağı |başlık=FDA Warns that Using a Type of Pain and Fever Medication in Second Half of Pregnancy Could Lead to Complications |website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) |tarih=15 Ekim 2020 |url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-warns-using-type-pain-and-fever-medication-second-half-pregnancy-could-lead-complications |erişimtarihi=15 Ekim 2020 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201016180003/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-warns-using-type-pain-and-fever-medication-second-half-pregnancy-could-lead-complications |arşivtarihi=16 Ekim 2020 |ölüurl=hayır }} {{PD-notice}}</ref><ref name="FDA safety 20201015">{{Web kaynağı |başlık=NSAIDs may cause rare kidney problems in unborn babies |website=U.S. Food and Drug Administration |tarih=21 Temmuz 2017 |url=https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-recommends-avoiding-use-nsaids-pregnancy-20-weeks-or-later-because-they-can-result-low-amniotic |erişimtarihi=15 Ekim 2020 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201017014419/https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-recommends-avoiding-use-nsaids-pregnancy-20-weeks-or-later-because-they-can-result-low-amniotic |arşivtarihi=17 Ekim 2020 |ölüurl=hayır }} {{PD-notice}}</ref>


İbuprofen doz aşımına yönelik tedavi, semptomların nasıl ortaya çıktığına bağlıdır. Erken ortaya çıkan vakalarda midenin dekontaminasyonu önerilir. Bu, [[aktif kömür]] kullanılarak gerçekleştirilir; kömür, ilacı [[Kan dolaşımı|kan dolaşımına]] girmeden önce emer. [[Gastrik lavaj]] artık nadiren kullanılmaktadır, ancak yutulan miktar potansiyel olarak hayatı tehdit ediyorsa ve yutulduktan sonraki 60 dakika içinde yapılabiliyorsa düşünülebilir. Kasıtlı kusma tavsiye edilmez.<ref>{{cite journal|title=Position paper: Ipecac syrup|date=2004|issue=2|pages=133–143|journal=Journal of Toxicology. Clinical Toxicology|volume=42|pmid=15214617|doi=10.1081/CLT-120037421|last1=American Academy Of Clinical Toxico|s2cid=218865551}}</ref> İbuprofen alımlarının çoğu sadece hafif etkiler yaratır ve aşırı dozun yönetimi basittir. Normal idrar çıkışını sürdürmek için standart önlemler alınmalı ve [[Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi|böbrek fonksiyonu]] izlenmelidir.<ref name="Clinicalmedicine2003-Volans">{{cite journal|title=Non-opioid analgesic poisoning|date=March–April 2003|issue=2|pages=119–123|journal=Clinical Medicine|volume=3|pmc=4952728|pmid=12737366|doi=10.7861/clinmedicine.3-2-119|vauthors=Volans G, Hartley V, McCrea S, Monaghan J}}</ref> İbuprofen asidik özelliklere sahip olduğundan ve idrarla da atıldığından, zorunlu alkalin [[diürez]] teorik olarak faydalıdır. Bununla birlikte, ibuprofen kanda yüksek oranda proteine bağlı olduğundan, böbreklerin değişmemiş ilacı atması minimum düzeydedir. Bu nedenle zorunlu alkali diürezin faydası sınırlıdır.<ref>{{cite journal|title=Ibuprofen overdose: 126 cases|date=November 1986|issue=11|pages=1308–1313|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=15|pmid=3777588|doi=10.1016/S0196-0644(86)80617-5|vauthors=Hall AH, Smolinske SC, Conrad FL, Wruk KM, Kulig KW, Dwelle TL, Rumack BH}}</ref>
===Kardiyovasküler risk===
Diğer birkaç NSAID ile birlikte, kronik ibuprofen kullanımının kadınlarda [[Yüksek tansiyon|hipertansiyon]] ilerleme riski ile ilişkili olduğu bulunmuştur, ancak asetaminofen<ref>{{Akademik dergi kaynağı | vauthors = Forman JP, Stampfer MJ, Curhan GC |başlık= Non-narcotic analgesic dose and risk of incident hypertension in US women | url = https://archive.org/details/sim_hypertension_2005-09_46_3/page/500 |dergi= Hypertension |cilt= 46 |sayı= 3 |sayfalar=500-7|tarih= September 2005 | pmid = 16103274 |doi= 10.1161/01.HYP.0000177437.07240.70 | doi-access=ücretsiz }}</ref> ve [[Kalp krizi|miyokard enfarktüsü]] (kalp krizi)<ref>{{Akademik dergi kaynağı | vauthors = Hippisley-Cox J, Coupland C |başlık= Risk of myocardial infarction in patients taking cyclo-oxygenase-2 inhibitors or conventional non-steroidal anti-inflammatory drugs: population based nested case-control analysis |dergi= BMJ |cilt= 330 |sayı= 7504 |sayfalar=1366|tarih= June 2005 | pmid = 15947398 | pmc = 558288 |doi= 10.1136/bmj.330.7504.1366 }}</ref> için olandan daha az olmak üzere özellikle de kronik daha yüksek dozlar kullananlarda bu hipertansiyon ilerleme görülmüştür.


=== Düşük ===
9 Temmuz 2015'te ABD FDA, ibuprofen ve ilgili NSAID'lerle ilişkili artan [[kalp krizi]] ve [[inme]] riskine ilişkin uyarıları sertleştirdi; NSAID [[aspirin]] bu uyarıya dahil değildir.<ref name="FDA-20150709">{{Web kaynağı|başlık=FDA Drug Safety Communication: FDA strengthens warning that non-aspirin nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) can cause heart attacks or strokes |url=https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-drug-safety-communication-fda-strengthens-warning-non-aspirin-nonsteroidal-anti-inflammatory |tarih=9 Temmuz 2015 |iş=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) |erişimtarihi=9 Temmuz 2015 |ölüurl=hayır|arşivurl=https://web.archive.org/web/20191028180713/https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-drug-safety-communication-fda-strengthens-warning-non-aspirin-nonsteroidal-anti-inflammatory |arşivtarihi=28 Ekim 2019 }}</ref> [[Avrupa İlaç Ajansı]] (EMA) 2015 yılında benzer uyarılar yayınladı.<ref>{{Web kaynağı |başlık=Ibuprofen- and dexibuprofen-containing medicines | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) |tarih=22 Mayıs 2015 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/ibuprofen-dexibuprofen-containing-medicines |arşivurl=https://web.archive.org/web/20191028181523/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/ibuprofen-dexibuprofen-containing-medicines |arşivtarihi=28 Ekim 2019 |ölüurl=hayır|erişimtarihi=28 Ekim 2019 |id=EMA/325007/2015 }}</ref><ref>{{Web kaynağı |başlık=High-dose ibuprofen (≥2400mg/day): small increase in cardiovascular risk | website=[[Medicines and Healthcare products Regulatory Agency]] (MHRA) |tarih=26 Haziran 2015 | url=https://www.gov.uk/drug-safety-update/high-dose-ibuprofen-2400mg-day-small-increase-in-cardiovascular-risk |arşivurl=https://web.archive.org/web/20191028182113/https://www.gov.uk/drug-safety-update/high-dose-ibuprofen-2400mg-day-small-increase-in-cardiovascular-risk |arşivtarihi=28 Ekim 2019 |ölüurl=hayır|erişimtarihi=28 Ekim 2019}}</ref>
Kanada'da hamile kadınlar üzerinde yapılan bir araştırma, herhangi bir tür veya miktarda NSAİİ (ibuprofen, [[diklofenak]] ve [[naproksen]] dahil) alanların [[düşük]] yapma olasılığının, bu ilaçları almayanlara göre 2,4 kat daha fazla olduğunu göstermektedir.<ref>{{cite journal|title=Use of non-aspirin NSAIDs during pregnancy may increase the risk of spontaneous abortion|date=July 2012|issue=3|pages=76–77|journal=Evidence-Based Nursing|volume=15|pmid=22411163|doi=10.1136/ebnurs-2011-100439|vauthors=Verma P, Clark CA, Spitzer KA, Laskin CA, Ray J, Koren G|s2cid=28521248}}</ref> Bununla birlikte, İsrail'de yapılan bir çalışmada NSAİİ kullanan anne grubunda düşük riskinin artmadığı tespit edilmiştir.<ref>{{cite journal|title=Fetal exposure to nonsteroidal anti-inflammatory drugs and spontaneous abortions|date=March 2014|issue=5|pages=E177–E182|journal=CMAJ|volume=186|pmc=3956584|pmid=24491470|doi=10.1503/cmaj.130605|vauthors=Daniel S, Koren G, Lunenfeld E, Bilenko N, Ratzon R, Levy A}}</ref>


=== Cilt ===
== ==
İbuprofen gibi NSAİİ'ler, [[Araşidonik asit|araşidonik asidi]] [[Prostaglandin H2|prostaglandin H<sub>2</sub>]]'ye (PGH<sub>2</sub>) dönüştüren [[siklooksijenaz]] (COX) enzimlerini [[Enzim inhibitörü|inhibe]] ederek çalışır. PGH<sub>2</sub> de diğer enzimler tarafından başka [[Prostaglandin|prostaglandinlere]] (ağrı, inflamasyon ve ateş aracılarıdır) ve [[Tromboksan A2|tromboksan A<sub>2</sub>]]'ye ([[trombosit]] agregasyonunu uyararak [[Trombüs|kan pıhtısı]] oluşumuna yol açar) dönüştürülür.
Diğer NSAID'lerle birlikte ibuprofen, [[büllöz pemfigoid]] veya pemfigoid benzeri kabarma başlangıcı ile ilişkilendirilmiştir.<ref name="Chan">{{Web kaynağı| vauthors = Chan LS |başlık=Bullous Pemphigoid Clinical Presentation|iş=[[eMedicine|Medscape Reference]]|yayıncı=[[WebMD]]|yer=[[Amerika Birleşik Devletleri]]|editör1=Hall, R|editör2=Vinson, RP|editör3=Nunley, JR|editör4=Gelfand, JM|editör5=Elston, DM|tarih=12 Haziran 2014|url=http://emedicine.medscape.com/article/1062391-clinical#showall|ölüurl=hayır|arşivurl=https://web.archive.org/web/20111110071913/http://emedicine.medscape.com/article/1062391-clinical#showall|arşivtarihi=10 Kasım 2011}}</ref> Diğer NSAID'lerde olduğu gibi, ibuprofenin bir [[ışığa duyarlılık|ışığa duyarlılaştırıcı]] ajan olduğu rapor edilmiştir,<ref>{{Akademik dergi kaynağı | vauthors = Bergner T, Przybilla B |başlık= Photosensitization caused by ibuprofen |dergi= Journal of the American Academy of Dermatology |cilt= 26 |sayı= 1 |sayfalar=114-6|tarih= January 1992 | pmid = 1531054 |doi= 10.1016/0190-9622(92)70018-b }}</ref> ancak 2-arilpropiyonik asit sınıfının diğer üyelerine kıyasla zayıf bir ışığa duyarlılaştırıcı ajan olarak kabul edilir. Diğer NSAID'ler gibi, ibuprofen de [[otoimmün hastalık]] [[Stevens-Johnson sendromu]] (SJS)'nun son derece nadir bir nedenidir.<ref>{{Akademik dergi kaynağı | vauthors = Raksha MP, Marfatia YS |başlık= Clinical study of cutaneous drug eruptions in 200 patients |dergi= Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology |cilt= 74 |sayı= 1 |sayfalar=80|yıl= 2008 | pmid = 18193504 |doi= 10.4103/0378-6323.38431 | doi-access=ücretsiz }}</ref><ref>{{Akademik dergi kaynağı | vauthors = Ward KE, Archambault R, Mersfelder TL |başlık= Severe adverse skin reactions to nonsteroidal antiinflammatory drugs: A review of the literature |dergi= American Journal of Health-System Pharmacy |cilt= 67 |sayı= 3 |sayfalar=206-13|tarih= February 2010 | pmid = 20101062 |doi= 10.2146/ajhp080603 }}</ref> İbuprofen ayrıca toksik epidermal nekrolizin son derece nadir bir nedenidir.<ref name=Rainsford>{{Kitap kaynağı |başlık=Ibuprofen: Pharmacology, Therapeutics and Side Effects | vauthors = Rainsford KD |yayıncı=Springer |yıl=2012 |yer=Londra}}</ref>


[[Aspirin]] ve [[indometazin]] gibi ibuprofen de siklooksijenazın iki [[İzozim|izoformu]] olan [[Siklooksijenaz-1|COX-1]] ve [[Siklooksijenaz-2|COX-2]]'yi inhibe ettiği için seçici olmayan bir COX inhibitörüdür. NSAİİ'lerin [[Ağrı kesici|analjezik]], [[antipiretik]] ve [[antiinflamatuar]] aktivitesi, esas olarak COX-2'nin inhibisyonu yoluyla işliyor gibi görünmektedir; bu da inflamasyon, ağrı, ateş ve şişmeye aracılık eden prostaglandinlerin sentezini azaltır. Antipiretik etkiler [[hipotalamus]] üzerindeki etkiye bağlı olabilir, bu da periferik kan akışının artmasına, [[Vazodilatasyon|vazodilatasyona]] ve ardından ısı dağılımına neden olur. Bunun yerine COX-1'in inhibisyonu gastrointestinal sistem üzerindeki istenmeyen etkilerden sorumlu olacaktır.<ref>{{cite journal|url=|title=Evolution of nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs): cyclooxygenase (COX) inhibition and beyond|date=September 2008|issue=2|pages=81s–110s|journal=Journal of Pharmacy & Pharmaceutical Sciences|title-link=doi|volume=11|pmid=19203472|doi=10.18433/J3T886|vauthors=Rao P, Knaus EE}}</ref> Bununla birlikte, NSAİİ'lerin analjezik, anti-enflamatuar ve gastrik hasar etkilerinde bireysel COX izoformlarının rolü belirsizdir ve farklı bileşikler farklı derecelerde analjezi ve gastrik hasara neden olur.<ref>{{cite journal|title=Cyclooxygenase-1-selective inhibitors are attractive candidates for analgesics that do not cause gastric damage. design and in vitro/in vivo evaluation of a benzamide-type cyclooxygenase-1 selective inhibitor|date=April 2008|issue=8|pages=2400–2411|journal=Journal of Medicinal Chemistry|volume=51|pmid=18363350|doi=10.1021/jm701191z|vauthors=Kakuta H, Zheng X, Oda H, Harada S, Sugimoto Y, Sasaki K, Tai A}}</ref>
== İlaç etkileşimleri ==


İbuprofen [[Rasemik karışım|rasemik bir karışım]] olarak uygulanır. ''R-''enantiyomeri ''[[In vivo|in vivo]]'' olarak ''S-''enantiyomerine kapsamlı bir şekilde dönüşür. ''S-''enantiyomerinin farmakolojik olarak daha aktif enantiyomer olduğuna inanılmaktadır.<ref name="DrugBank">{{cite web|url=https://www.drugbank.ca/drugs/DB01050|title=Ibuprofen|access-date=24 July 2014|archive-date=21 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140721050937/http://www.drugbank.ca/drugs/db01050|work=DrugBank|url-status=live}}</ref> ''R-''enantiyomeri bir dizi üç ana enzim aracılığıyla dönüştürülür. Bu enzimler arasında ''R-''enantiyomerini (-)''-R-''ibuprofen I-CoA'ya dönüştüren asil-CoA-sentetaz; (-)''-R-''ibuprofen I-CoA'yı (+)''-S-''ibuprofen I-CoA'ya dönüştüren 2-arilpropiyonil-CoA epimeraz; ve (+)''-S-''ibuprofen I-CoA'yı ''S-''enantiyomerine dönüştüren hidrolaz bulunur.<ref name="Rainsford" /> İbuprofenin ''S-''enantiyomerine dönüşümüne ek olarak, vücut ibuprofeni çok sayıda hidroksil, karboksil ve glukuronil metabolitleri de dahil olmak üzere diğer birçok bileşiğe metabolize edebilir. Bunların neredeyse tamamının farmakolojik etkisi yoktur.<ref name="Rainsford" />
Orta dozlarda [[aspirin]] ile birlikte uygulandığında, ibuprofen konsantrasyonlarının, eliminasyon [[Yarı ömür|yarılanma ömrü]] değişmeksizin, anlamlı olarak azaldığı gözlenmiştir. [[Salisilik asit|Salisilat]] konsantrasyonları ise değişmemiştir. [[Kumadin]] tipi [[antikoagülan]]larla ve [[Tiazid|tiyazid]] grubu [[diüretik]]lerle birlikte etkileşme olabileceğinden dikkat edilmesi önerilir.


Diğer NSAİİ'lerin çoğundan farklı olarak ibuprofen, [[Rho-ilişkili protein kinaz|Rho kinaz]] inhibitörü olarak da görev yapar ve omurilik yaralanmasının iyileşmesinde faydalı olabilir.<ref>{{cite journal|title=Small-molecule-induced Rho-inhibition: NSAIDs after spinal cord injury|date=July 2012|issue=1|pages=119–132|journal=Cell and Tissue Research|volume=349|pmc=3744771|pmid=22350947|doi=10.1007/s00441-012-1334-7|vauthors=Kopp MA, Liebscher T, Niedeggen A, Laufer S, Brommer B, Jungehulsing GJ, Strittmatter SM, Dirnagl U, Schwab JM}}</ref><ref>{{cite journal|url=|title=Exploring the potential of RhoA inhibitors to improve exercise-recoverable spinal cord injury: A systematic review and meta-analysis|date=November 2020|pages=101879|journal=Journal of Chemical Neuroanatomy|title-link=doi|volume=111|pmid=33197553|doi=10.1016/j.jchemneu.2020.101879|vauthors=Luo M, Li YQ, Lu YF, Wu Y, Liu R, Zheng YR, Yin M}}</ref> Bir diğer alışılmadık aktivite ise tatlı tat reseptörünün inhibisyonudur.<ref>{{cite journal|title=Ibuprofen, a Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drug, is a Potent Inhibitor of the Human Sweet Taste Receptor|date=November 2020|issue=8|pages=667–673|journal=Chemical Senses|volume=45|pmid=32832995|doi=10.1093/chemse/bjaa057|vauthors=Nakagita T, Taketani C, Narukawa M, Hirokawa T, Kobayashi T, Misaka T}}</ref>
==Kaynakça==
{{kaynakça}}
{{NSAİİler}}
{{analjezikler}}
{{Otorite kontrolü}}


=== Farmakokinetik ===
[[Kategori:Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar]]
Oral uygulamadan sonra, pik serum konsantrasyonuna 1-2 saat sonra ulaşılır ve ilacın %99'a kadarı plazma proteinlerine bağlanır.<ref>{{cite journal|title=An overview of clinical pharmacology of Ibuprofen|date=July 2010|issue=3|pages=155–161|journal=Oman Medical Journal|volume=25|pmc=3191627|pmid=22043330|doi=10.5001/omj.2010.49|vauthors=Bushra R, Aslam N}}</ref> İbuprofenin büyük kısmı metabolize olur ve 24 saat içinde idrarla atılır; ancak değişmemiş ilacın %1'i safra yoluyla atılır.<ref name="DrugBank" />

== Kimya ==
[[Dosya:Synthesis_of_ibuprofen.jpg|alt=Modern synthesis of ibuprofen|küçükresim|294x294pik| İbuprofenin modern sentezi]]
İbuprofen pratik olarak suda çözünmez, ancak [[etanol]] (%90 EtOH için 40 °C'de 66,18 g/100 mL), [[metanol]], [[aseton]] ve [[diklorometan]] gibi çoğu organik çözücüde çok çözünür.<ref name="MD">{{cite web|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/ms-2657-h.htm|title=Ibuprofen|access-date=26 June 2014|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828122132/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/themes/mc-marketing/assets/images/favicons-tiles/favicon.ico|date=14 January 2014|work=Martindale: The Complete Drug Reference|location=London, UK|publisher=Pharmaceutical Press|veditors=Brayfield A|url-status=live}}</ref>

Boots Group tarafından ibuprofenin orijinal sentezi [[izobütilbenzen]] bileşiği ile başlamıştır. Sentez altı adımdan oluşuyordu. Sentez için daha az atık yan ürün içeren modern, daha çevreci bir teknik 1980'lerde Celanese Chemical Company tarafından sadece üç adımda geliştirilmiştir.<ref>{{cite web|url=http://www.rsc.org/learn-chemistry/resource/download/res00000012/cmp00000014/pdf|title=The Synthesis of Ibuprofen|access-date=22 November 2018|archive-date=22 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122215409/http://www.rsc.org/learn-chemistry/resource/download/res00000012/cmp00000014/pdf|publisher=Royal Society of Chemistry|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.science.org/content/blog-post/ibuprofen-revolution|title=The Ibuprofen Revolution|access-date=17 March 2023|publisher=Science}}</ref> Sentez, geri dönüştürülebilir Lewis asit katalizörü hidrojen florür kullanılarak izobütilbenzenin asilasyonu ile başlatılır.<ref>{{cite journal|url=|title=Early Industrial Roots of Green Chemistry and the history of the BHC Ibuprofen process invention and its Quality connection|date=1 July 2018|issue=2|language=en|pages=121–165|journal=Foundations of Chemistry|volume=20|issn=1572-8463|doi=10.1007/s10698-017-9300-9|vauthors=Murphy MA|s2cid=254510261}}</ref><ref>{{cite journal|url=https://wrap.warwick.ac.uk/158477/1/WRAP-Life-cycle-assessment-enzymatic-ibuprofen-automatic-recycling-purification-2021.pdf|title=Life Cycle Assessment of an Enzymatic Ibuprofen Production Process with Automatic Recycling and Purification|date=4 October 2021|issue=39|language=en|pages=13135–13150|journal=ACS Sustainable Chemistry & Engineering|volume=9|issn=2168-0485|doi=10.1021/acssuschemeng.1c02309|vauthors=Grimaldi F, Tran NN, Sarafraz MM, Lettieri P, Morales-Gonzalez OM, Hessel V}}</ref> İzobütilasetofenonun katalitik hidrojenasyonunu takiben karbon üzerinde Raney nikel veya paladyum ile gerçekleştirilerek anahtar adım olan 1-(4-izobütilfenil)etanolün [[Karbonilasyon|karbonilasyonuna]] geçilir. Bu, HCl (%10) varlığında yaklaşık 50 bar CO basıncında bir PdCl<sub>2</sub>(PPh<sub>3</sub>)<sub>2</sub> katalizörü ile elde edilir.<ref>{{cite patent|number=US4981995A|title=Method for producing ibuprofen|gdate=1991-01-01|inventor=Elango V, Murphy MA, Smith BL, Davenport KG|url=https://patents.google.com/patent/US4981995A/en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231028101201/https://patents.google.com/patent/US4981995A/en|date=28 Ekim 2023}}</ref> Reaksiyon muhtemelen [[stiren]] türevi (alkolün asidik eliminasyonu) ve (1-kloroetil)benzen türevi (çift bağa HCl'nin Markovnikow ilavesi) aracılığı ile ilerler.<ref>{{cite journal|url=http://xlink.rsc.org/?DOI=a902541c|title=Highly active supported palladium catalyst for the regioselective synthesis of 2-arylpropionic acids by carbonylation|date=1999|issue=12|pages=1067–1068|journal=Chemical Communications|doi=10.1039/a902541c|vauthors=Jayasree S, Seayad A, Chaudhari RV|hdl=1808/18897}}</ref>

=== Stereokimya ===
İbuprofen, [[ketoprofen]], [[flurbiprofen]] ve [[naproksen]] gibi diğer 2-arilpropiyonat türevleri gibi, [[Propiyonik asit|propiyonat]] kısmının α-pozisyonunda bir [[stereomerkez]] içerir.
{| class="wikitable" style="float:right;text-align:center;"
|[[Dosya:(R)-Ibuprofen_Structural_Formula_V1.svg|200x200pik]]
|[[Dosya:(S)-Ibuprofen_Structural_Formula_V1.svg|200x200pik]]
|-
|[[Dosya:Ibuprofen-3D-balls.png|200x200pik]]
|[[Dosya:(S)-ibuprofen-3D-balls.png|200x200pik]]
|-
|(''R'')-ibuprofen
|(''S'')-ibuprofen
|}
Eczanelerde satılan ürün ''S'' ve ''R-''izomerlerinin [[Rasemik karışım|rasemik bir karışımıdır]]. ''S'' (dextrorotatory) izomeri biyolojik olarak daha aktiftir; bu izomer izole edilmiş ve tıbbi olarak kullanılmıştır (ayrıntılar için bkz. [[deksibuprofen]]).<ref name="MD" />

[[İzomeraz]] enzimi, [[alfa-metilasil-CoA rasemaz]], (''R'')-ibuprofeni (''S'')-[[Enantiyomer|enantiyomerine]] dönüştürür.<ref>{{cite journal|title=Metabolic inversion of (R)-ibuprofen. Epimerization and hydrolysis of ibuprofenyl-coenzyme A|date=March–April 1992|issue=2|pages=322–327|journal=Drug Metabolism and Disposition|volume=20|pmid=1352228|vauthors=Tracy TS, Hall SD}}</ref><ref>{{cite journal|url=http://ntur.lib.ntu.edu.tw//handle/246246/173009|title=Metabolic stereoisomeric inversion of ibuprofen in mammals|access-date=21 February 2022|archive-date=12 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230412060537/http://ntur.lib.ntu.edu.tw//handle/246246/173009|date=July 1991|issue=3|pages=411–417|journal=Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Protein Structure and Molecular Enzymology|volume=1078|pmid=1859831|doi=10.1016/0167-4838(91)90164-U|vauthors=Chen CS, Shieh WR, Lu PH, Harriman S, Chen CY|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|url=http://pdfs.semanticscholar.org/a21e/78f2ae338b18b086911c23ccbbef4fd51275.pdf|title=Molecular cloning and expression of a 2-arylpropionyl-coenzyme A epimerase: a key enzyme in the inversion metabolism of ibuprofen|archive-date=2 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190302210440/http://pdfs.semanticscholar.org/a21e/78f2ae338b18b086911c23ccbbef4fd51275.pdf|date=April 1997|issue=4|pages=576–582|journal=Molecular Pharmacology|volume=51|pmid=9106621|doi=10.1124/mol.51.4.576|vauthors=Reichel C, Brugger R, Bang H, Geisslinger G, Brune K|url-status=dead|s2cid=835701}}</ref>

[[Ödismik oran|Ötomer]] olan (''S'')-ibuprofen istenen terapötik aktiviteyi barındırır. İnaktif (''R'')-enantiyomer, yani distomer, aktif (''S'')-enantiyomeri sunmak üzere tek yönlü bir [[Kiral inversiyon|kiral inversiyona]] uğrar. Yani ibuprofen bir rasemat olarak uygulandığında distomer in vivo olarak ötomere dönüşürken, ikincisi etkilenmez.<ref>{{cite journal|title=The metabolic chiral inversion and dispositional enantioselectivity of the 2-arylpropionic acids and their biological consequences|date=January 1988|issue=1|pages=105–114|journal=Biochemical Pharmacology|volume=37|pmid=3276314|doi=10.1016/0006-2952(88)90762-9|vauthors=Caldwell J, Hutt AJ, Fournel-Gigleux S}}</ref><ref>{{cite journal|title=On chiral drug action|date=1984|issue=3|pages=359–413|journal=Medicinal Research Reviews|volume=4|pmid=6087043|doi=10.1002/med.2610040304|vauthors=Simonyi M|s2cid=38829275}}</ref><ref>{{cite journal|title=The metabolic chiral inversion of 2-arylpropionic acids--a novel route with pharmacological consequences|date=November 1983|issue=11|pages=693–704|journal=The Journal of Pharmacy and Pharmacology|volume=35|pmid=6139449|doi=10.1111/j.2042-7158.1983.tb02874.x|vauthors=Hutt AJ, Caldwell J|s2cid=40669413|doi-access=}}</ref>

== Tarihçe ==
[[Dosya:Ibuprofen_Blue_Plaque,_BioCity,_Nottingham_01.jpg|küçükresim|[[BioCity Nottingham]]'daki [[Kraliyet Kimya Topluluğu tarafından çakılan mavi levhalar listesi|Kraliyet Kimya Ropluluğu mavi levhası]]]]
İbuprofen, 1960'larda [[Boots Group]]'un araştırma kolu tarafından [[Propiyonik asit|propiyonik asitten]] türetilmiştir.<ref name="pmid1569234">{{cite journal|title=The propionic acids: a personal perspective|date=April 1992|issue=4|pages=317–323|journal=Journal of Clinical Pharmacology|volume=32|pmid=1569234|doi=10.1002/j.1552-4604.1992.tb03842.x|vauthors=Adams SS|s2cid=22857259}}</ref> Adı 3 fonksiyonel gruptan türetilmiştir: izobütil (ibu) propiyonik asit (pro) fenil (fen).<ref>{{cite web|url=https://www.acs.org/molecule-of-the-week/archive/i/ibuprofen.html|title=Molecule of the Week Archive: Ibuprofen|access-date=21 March 2024|date=14 May 2018|language=en|website=[[American Chemical Society]]}}</ref> Keşfi, 1950'ler ve 1960'lar boyunca [[Aspirin|aspirine]] daha güvenli bir alternatif bulmak için yapılan araştırmaların sonucudur.<ref name="plat12" /><ref name="IJCP03">{{cite journal|title=Discovery, mechanisms of action and safety of ibuprofen|date=April 2003|issue=135|pages=3–8|journal=International Journal of Clinical Practice. Supplement|pmid=12723739|vauthors=Rainsford KD}}</ref> Molekül, [[Stewart Adams]] liderliğindeki bir ekip tarafından keşfedilmiş ve sentezlenmiş, patent başvurusu 1961 yılında yapılmıştır.<ref name="plat12" /> Adams ilacı ilk olarak [[Akşamdan kalmalık|akşamdan kalmalığını]] tedavi etmek için test etmiştir.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/health/3351540/Dr-Stewart-Adams-I-tested-ibuprofen-on-my-hangover.html|title=Dr Stewart Adams: 'I tested ibuprofen on my hangover'|access-date=23 October 2015|archive-date=18 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118030006/http://www.telegraph.co.uk/news/health/3351540/Dr-Stewart-Adams-I-tested-ibuprofen-on-my-hangover.html|date=8 October 2007|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|location=UK|vauthors=Lambert V|url-status=live}}{{subscription required|s}}</ref> 1985 yılında Boots'un ibuprofen için dünya çapındaki patentinin süresi doldu ve jenerik ürünler piyasaya sürüldü.<ref>{{cite web|url=https://pharmaceutical-journal.com/article/infographics/a-brief-history-of-ibuprofen|title=A brief History of Ibuprofen|access-date=20 February 2022|archive-date=20 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220172346/https://pharmaceutical-journal.com/article/infographics/a-brief-history-of-ibuprofen|date=27 July 2017|website=Pharmaceutical Journal|url-status=live}}</ref>

İlaç, [[romatoid artrit]] tedavisi olarak 1969 yılında Birleşik Krallık'ta ve 1974 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde piyasaya sürülmüştür. Daha sonra, 1983 ve 1984'te, bu iki ülkede [[Reçetesiz ilaç|reçetesiz]] (OTC) satılan ilk NSAİİ (aspirin dışında) oldu.<ref name="plat12" /><ref name="IJCP03" /> Boots, ilacın geliştirilmesinden dolayı 1985 yılında [[Kral'ın Girişimcilik Ödülleri|Kraliçe'nin Teknik Başarı Ödülü]]'ne layık görülmüştür.<ref>{{cite press release|url=https://www.boots-uk.com/newsroom/features/boots-hidden-heroes-honouring-dr-stewart-adams/|title=Boots Hidden Heroes - Honoring Dr Stewart Adams|access-date=20 February 2022|publisher=Boots}}</ref>

Kasım 2013'te ibuprofen üzerine yapılan çalışmalar, Boots'un Nottingham'daki Beeston Fabrikası'na üzerinde şu ifadelerin yer aldığı bir [[Kraliyet Kimya Topluluğu tarafından çakılan mavi levhalar listesi|Kraliyet Kimya Topluluğu mavi levhası]] dikilerek takdir edildi:<ref name="rsc.org">{{cite press release|url=http://www.rsc.org/AboutUs/News/PressReleases/2013/ibuprofen-chemical-landmark.asp|title=Chemical landmark plaque honours scientific discovery past and future|access-date=31 January 2019|archive-date=27 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180927004543/http://www.rsc.org/AboutUs/News/PressReleases/2013/ibuprofen-chemical-landmark.asp|date=21 November 2013|publisher=Royal Society of Chemistry (RSC)|url-status=live}}</ref>

{{Blockquote|The Boots Company PLC'nin 1980'lerde ibuprofenin geliştirilmesi için yaptığı ve ibuprofenin reçeteli satış statüsünden reçetesiz satışa geçmesini ve böylece dünya çapında milyonlarca insan tarafından kullanılmasını sağlayan çalışmaları takdir etmek amacıyla}}

Bir diğeri ise orijinal laboratuvarın bulunduğu [[BioCity Nottingham]]'da yer alıyor:

{{blockquote|Dr. Stewart Adams ve Dr. John Nicholson'ın Boots'un Araştırma Departmanında, dünya çapında milyonlarca kişinin ağrılarını dindirmek için kullandığı ibuprofenin keşfedilmesine yol açan öncü araştırma çalışmaları anısına burada, Pennyfoot Caddesi'nde.}}

== Kullanılabilirlik ve yönetim ==
[[Dosya:Bottle_of_Ibuprofen_tablets_with_cap_removed_and_tablets_in_front.jpg|küçükresim|Bir şişe jenerik ibuprofen]]
İbuprofen 1969 yılında Birleşik Krallık'ta ve 1974 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde reçete ile satılmaya başlanmıştır.<ref>{{cite web|url=https://www.fda.gov/ohrms/dockets/ac/02/briefing/3882b2_06_international%20ibuprofen%20foundation.htm|title=Written submission to the NDAC meeting on risks of NSAIDs presented by the International Ibuprofen Foundation|access-date=20 March 2014|archive-date=15 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130815040113/https://www.fda.gov/ohrms/dockets/ac/02/briefing/3882b2_06_international%20ibuprofen%20foundation.htm|date=August 2002|publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=dead}}</ref>

İbuprofen, [[Uluslararası tescilli olmayan ad]] (INN), [[İngiliz Onaylı Ad]] (BAN), [[Avustralya Onaylı Ad]] (AAN) ve [[Amerika Birleşik Devletleri Kabul Edilmiş Ad|Amerika Birleşik Devletleri Kabul Edilmiş Addır]] (USAN). Amerika Birleşik Devletleri'nde 1974<ref>{{cite web|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&ApplNo=017463|title=New Drug Application (NDA): 017463|access-date=28 October 2019|archive-date=28 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028235657/https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&ApplNo=017463|website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=live}}</ref> ve 1984'ten<ref>{{cite web|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&ApplNo=018989|title=New Drug Application (NDA): 018989|access-date=28 October 2019|archive-date=28 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028235917/https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&ApplNo=018989|website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=live}}</ref> beri sırasıyla Motrin ve Advil markaları altında satılmaktadır.

2009 yılında, ibuprofenin ilk enjekte edilebilir formülasyonu Caldolor markası altında Amerika Birleşik Devletleri'nde onaylanmıştır.<ref>{{cite web|url=http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/nda/2009/022348_caldolor_toc.cfm|title=Drug Approval Package: Caldolor (Ibuprofen) NDA #022348|archive-date=19 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121019090729/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/nda/2009/022348_caldolor_toc.cfm|date=11 March 2010|publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=live}}</ref><ref>{{cite press release|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm165971.htm|title=FDA Approves Injectable Form of Ibuprofen|archive-date=18 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018201824/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm165971.htm|date=11 June 2009|publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)|url-status=dead}}</ref>

İbuprofen [[Oral uygulama|oral]] (ağız yoluyla) (tablet, kapsül veya süspansiyon olarak) ve [[İntravenöz tedavi|intravenöz]] olarak alınabilir.<ref name="AHFS20162" />

== Araştırma ==
İbuprofen bazen [[antiinflamatuar]] özellikleri nedeniyle [[akne]] tedavisinde kullanılır ve Japonya'da yetişkin aknesi için topikal formda satılmıştır.<ref>{{cite journal|title=Oral ibuprofen and tetracycline for the treatment of acne vulgaris|date=December 1984|issue=6|pages=1076–1081|journal=Journal of the American Academy of Dermatology|volume=11|pmid=6239884|doi=10.1016/S0190-9622(84)80192-9|vauthors=Wong RC, Kang S, Heezen JL, Voorhees JJ, Ellis CN}}</ref><ref name="inpharma">{{cite journal|title=In Japan, an OTC ibuprofen ointment (Fukidia) for alleviating adult acne has been launched|date=25 March 2006|issue=1530|page=18|journal=Inpharma Weekly|volume=1|issn=1173-8324|doi=10.2165/00128413-200615300-00043|s2cid=195105870}}</ref> Diğer NSAİİ'lerde olduğu gibi ibuprofen de şiddetli [[Ortostatik hipotansiyon|ortostatik hipotansiyonun]] (ayakta dururken tansiyon düşüklüğü) tedavisinde faydalı olabilir.<ref>{{cite journal|title=Renal consequences of nonsteroidal antiinflammatory drugs|date=May 1982|issue=5|pages=223–230|journal=Postgraduate Medicine|volume=71|pmid=7041104|doi=10.1080/00325481.1982.11716077|vauthors=Zawada ET}}</ref> NSAİİ'lerin [[Alzheimer hastalığı|Alzheimer hastalığının]] önlenmesi ve tedavisinde faydası belirsizdir.<ref>{{cite journal|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs as a treatment for Alzheimer's disease: a systematic review and meta-analysis of treatment effect|date=February 2015|issue=2|pages=139–147|journal=Drugs & Aging|volume=32|pmid=25644018|doi=10.1007/s40266-015-0239-z|vauthors=Miguel-Álvarez M, Santos-Lozano A, Sanchis-Gomar F, Fiuza-Luces C, Pareja-Galeano H, Garatachea N, Lucia A|s2cid=35357112}}</ref><ref>{{cite journal|title=Anti-inflammatory drugs and risk of Alzheimer's disease: an updated systematic review and meta-analysis|date=2015|issue=2|pages=385–396|journal=Journal of Alzheimer's Disease|volume=44|pmid=25227314|doi=10.3233/JAD-141506|vauthors=Wang J, Tan L, Wang HF, Tan CC, Meng XF, Wang C, Tang SW, Yu JT}}</ref>

İbuprofen daha düşük [[Parkinson hastalığı]] riski ile ilişkilendirilmiştir ve hastalığı geciktirebilir veya önleyebilir. [[Aspirin]], diğer NSAİİ'ler ve [[Parasetamol|parasetamolün]] (asetaminofen) Parkinson riski üzerinde hiçbir etkisi olmamıştır.<ref>{{cite journal|title=Nonsteroidal antiinflammatory drug use and the risk for Parkinson's disease|date=December 2005|issue=6|pages=963–967|journal=Annals of Neurology|volume=58|pmid=16240369|doi=10.1002/ana.20682|vauthors=Chen H, Jacobs E, Schwarzschild MA, McCullough ML, Calle EE, Thun MJ, Ascherio A|s2cid=30843070}}</ref> Mart 2011'de [[Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi|Harvard Tıp Fakültesindeki]] araştırmacılar ''[[Neurology (dergi)|Neurology]]''<nowiki/>'de ibuprofenin Parkinson hastalığına yakalanma riskine karşı [[Nöroproteksiyon|nöroprotektif]] bir etkisi olduğunu duyurdu.<ref>{{cite journal|title=Is the answer for Parkinson disease already in the medicine cabinet?: Unfortunately not|date=March 2011|issue=10|pages=854–855|journal=Neurology|volume=76|pmid=21368280|doi=10.1212/WNL.0b013e31820f2e7a|vauthors=Bower JH, Ritz B|s2cid=46104705}}</ref><ref>{{cite journal|title=Use of ibuprofen and risk of Parkinson disease|date=March 2011|issue=10|pages=863–9|journal=Neurology|volume=76|pmc=3059148|pmid=21368281|doi=10.1212/WNL.0b013e31820f2d79|vauthors=Gao X, Chen H, Schwarzschild MA, Ascherio A}}</ref><ref>{{cite journal|url=|title=Parkinson disease: Could over-the-counter treatment protect against Parkinson disease?|date=May 2011|issue=5|pages=244|journal=Nature Reviews. Neurology|title-link=doi|volume=7|pmid=21555992|doi=10.1038/nrneurol.2011.49|vauthors=McSharry C|s2cid=35880887}}</ref> Düzenli olarak ibuprofen tüketen kişilerin Parkinson hastalığına yakalanma riskinin %38 daha düşük olduğu bildirilmiş, ancak aspirin ve parasetamol gibi diğer ağrı kesiciler için böyle bir etkiye rastlanmamıştır. Genel popülasyonda Parkinson hastalığı riskini azaltmak için ibuprofen kullanımı, üriner ve sindirim sistemleri üzerinde olumsuz etki olasılığı göz önüne alındığında sorunsuz olmayacaktır.<ref name="urj2011">{{cite journal|title=Regular nonsteroidal anti-inflammatory drug use and erectile dysfunction|date=April 2011|issue=4|pages=1388–1393|journal=The Journal of Urology|volume=185|pmid=21334642|doi=10.1016/j.juro.2010.11.092|vauthors=Gleason JM, Slezak JM, Jung H, Reynolds K, Van den Eeden SK, Haque R, Quinn VP, Loo RK, Jacobsen SJ}}</ref>

Bazı [[Besin takviyesi|besin takviyelerinin]] ibuprofen ve diğer NSAİİ'lerle birlikte alınması tehlikeli olabilir, ancak 2016 itibarıyla emin olmak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Bu takviyeler arasında [[ginkgo]], [[sarımsak]], [[zencefil]], [[yaban mersini]], [[Angelica sinensis|dong quai]], [[Tanacetum parthenium|feverfew]], [[ginseng]], [[zerdeçal]], meadowsweet (''[[Filipendula ulmaria]]'') ve [[söğüt]] (Salix spp.) dahil olmak üzere trombosit agregasyonunu önleyebilenler; [[papatya]], [[at kestanesi]], [[çemen otu]] ve [[Trifolium pratense|kırmızı yonca]] dahil olmak üzere [[kumarin]] içerenler ve [[demirhindi]] gibi kanama riskini artıranlar bulunmaktadır.<ref>{{cite journal|url=|title=Herbal medication: potential for adverse interactions with analgesic drugs|date=December 2002|issue=6|pages=391–401|journal=Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics|title-link=doi|volume=27|pmid=12472978|doi=10.1046/j.1365-2710.2002.00444.x|vauthors=Abebe W|s2cid=1828900}}</ref>

İbuprofen lizin hızlı ağrı kesici olarak satılmaktadır;<ref>{{cite journal|title=Comparison of two different preparations of ibuprofen with regard to the time course of their analgesic effect. A randomised, placebo-controlled, double-blind cross-over study using laser somatosensory evoked potentials obtained from UW-irritated skin in healthy volunteers|issue=8|pages=444–451|journal=Arzneimittel-Forschung|year=2004|volume=54|pmid=15460211|doi=10.1055/s-0031-1296997|vauthors=Seibel K, Schaffler K, Reeh P, Reitmeir P|s2cid=592438}}</ref> lizin tuzu şeklinde verildiğinde emilim çok daha hızlıdır (ibuprofen için 90-120 dakikaya kıyasla tuz için 35 dakika). Bununla birlikte, 2020 yılında Sanofi tarafından finanse edilen ve 351 katılımcının yer aldığı bir klinik çalışmada, ibuprofen ve ibuprofen lizin arasında nihai etki başlangıcı veya analjezik etkinlik açısından önemli bir fark bulunmamıştır.<ref>{{cite journal|title=A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial of Ibuprofen Lysinate in Comparison to Ibuprofen Acid for Acute Postoperative Dental Pain|date=June 2020|issue=1|pages=249–259|journal=Pain and Therapy|volume=9|pmc=7203382|pmid=31912434|doi=10.1007/s40122-019-00148-1|vauthors=Kyselovič J, Koscova E, Lampert A, Weiser T}}</ref>

== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}

== Dış bağlantılar ==

* {{cite patent|country=GB|number=971700|title=Anti-Inflammatory Agents|status=patent|pubdate=1964-09-30|fdate=1961-02-02|pridate=1961-02-02|invent1=Stewart Sanders Adams|invent2=John Stuart Nicholson|assign1=Boots Pure Drug Co Ltd|url=https://worldwide.espacenet.com/publicationDetails/biblio?II=7&ND=3&adjacent=true&locale=en_EP&FT=D&date=19640930&CC=GB&NR=971700A&KC=A}}
* {{cite web|url=https://www.nsc.org/Portals/0/Documents/RxDrugOverdoseDocuments/Evidence-Efficacy-Pain-Medications.pdf|title=Evidence for the efficacy of pain medications|date=26 August 2020|publisher=National Safety Council (NSC)}}
* {{cite web|url=https://www.science.org/content/blog-post/ibuprofen-revolution|title=The Ibuprofen Revolution|website=[[Science (journal)|Science]]|vauthors=Lowe D}}
{{NSAİİler}}{{Analjezikler}}{{Otorite kontrolü}}
[[Kategori:Dünya Sağlık Örgütü temel ilaçları]]
[[Kategori:Dünya Sağlık Örgütü temel ilaçları]]
[[Kategori:Analjezikler]]
[[Kategori:]]
[[Kategori:Britanyalı icatları]]
[[Kategori:Hepatotoksinler]]
[[Kategori:Hepatotoksinler]]
[[Kategori:Britanyalı icatları]]
[[Kategori:Vikiveri'den ECHA InfoCard kimliği]]
[[Kategori:Standart olmayan hukuki duruma sahip ilaçlar]]

Sayfanın 14.10, 13 Kasım 2024 tarihindeki hâli

İbuprofen
(R)-ibuprofen
Klinik verisi
Telaffuz/ˈbjuːprfɛn/, /bjuːˈprfən/, EYE-bew-PROH-fən
Ticari adlarAdvil, Motrin, Nurofen, Pedifen, diğerleri
Diğer adlarizobütilfenilpropiyonik asit
AHFS/Drugs.comMonografi
MedlinePlusa682159
Lisans veri
Gebelik
kategorisi
Uygulama
yolu
Ağızdan, rektal, topikal, intravenöz
İlaç sınıfıNonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ)
ATC kodu
Hukuki durum
Hukuki durum
Farmakokinetik veri
Biyoyararlanım%80-100 (oral),[2] %87 (rektal)
Protein bağlanma%98[3]
MetabolizmaKaraciğer (CYP2C9)[3]
Metabolitleribuprofen glukuronid, 2-hidroksibuprofen, 3-hidroksibuprofen, karboksi-ibuprofen, 1-hidroksibuprofen
Etki başlangıcı30 dakika[4]
Eliminasyon yarı ömrü2-4 saat[5]
BoşaltımÜrin (%95)[3][6]
Tanımlayıcılar
  • (RS)-2-(4-(2-Metilpropil)fenil)propanoik asit
CAS Numarası
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
PDB ligand
CompTox Bilgi Paneli (EPA)
ECHA Bilgi Kartı100.036.152 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Kimyasal ve fiziksel veriler
FormülC13H18O2
Mol kütlesi206,285 g·mol−1
3D model (JSmol)
KiraliteRasemik karışım
Yoğunluk1,03 g/cm3
Erime noktası75 ila 78 °C (167 ila 172 °F)
Kaynama noktası157 °C (315 °F) 4 mmHg
Suda çözünürlük0,021 mg/mL (20 °C)
  • CC(C)Cc1ccc(cc1)[C@@H](C)C(=O)O
  • InChI=1S/C13H18O2/c1-9(2)8-11-4-6-12(7-5-11)10(3)13(14)15/h4-7,9-10H,8H2,1-3H3,(H,14,15) 
  • Key:HEFNNWSXXWATRW-UHFFFAOYSA-N 

İbuprofen, ağrıyı, ateşi ve iltihabı hafifletmek için kullanılan nonsteroid antiinflamatuar bir ilaçtır (NSAİİ).[7] Bu, ağrılı adet dönemlerini, migreni ve romatoid artriti içerir.[7] Prematüre bir bebekte patent ductus arteriosusu kapatmak için de kullanılabilir.[7][8] Oral (ağız yoluyla) veya intravenöz olarak alınabilir.[7] Genellikle bir saat içinde çalışmaya başlar.[7]

Yaygın yan etkileri arasında mide yanması, bulantı, hazımsızlık ve karın ağrısı bulunur.[7] Diğer NSAİİ'lerle karşılaştırıldığında, gastrointestinal kanama gibi başka yan etkileri de olabilir.[9] Uzun süreli kullanımı böbrek yetmezliği ve nadiren karaciğer yetmezliği ile ilişkilendirilmiştir ve kalp yetmezliği olan hastaların durumunu kötüleştirebilir.[7] Düşük dozlarda kalp krizi riskini artırdığı görülmemiştir; ancak yüksek dozlarda artırabilir.[9] İbuprofen astımı da kötüleştirebilir. Hamileliğin erken dönemlerinde güvenilirliği belirsizken,[7] hamileliğin ilerleyen dönemlerinde zararlı olduğu görülmektedir, bu nedenle bu dönemde önerilmemektedir.[10] Diğer NSAİİ'ler gibi, siklooksijenaz (COX) enziminin aktivitesini azaltarak prostaglandin üretimini inhibe ederek çalışır. İbuprofen diğer NSAİİ'lere göre daha zayıf bir antiinflamatuar ajandır.[9]

İbuprofen 1961 yılında Boots UK Limited'ta çalışırken Stewart Adams ve John Nicholson tarafından keşfedilmiş[11] ve başlangıçta Brufen olarak pazarlanmıştır.[12] Advil, Motrin ve Nurofen de dahil olmak üzere bir dizi marka adı altında mevcuttur.[7][13] İbuprofen ilk olarak 1969 yılında Birleşik Krallık'ta ve 1974 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde pazarlanmıştır.[7][12] Dünya Sağlık Örgütünün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.[14] Jenerik bir ilaç olarak mevcuttur.[7] 2022 yılında, 17 milyondan fazla reçete ile Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 33. ilaç olmuştur.[15][16]

Tıbbi kullanımlar

Bazı 200 mg ibuprofen tabletlerine örnekler
Yunanistan'da satılan 150 ml'lik bir ibuprofen şişesi (100 mg/5 ml dozaj)

İbuprofen öncelikle ateş (aşı sonrası ateş dahil), hafif ila orta dereceli ağrı (ameliyat sonrası ağrı dahil), ağrılı adet kanaması, osteoartrit, diş ağrısı, baş ağrısı ve böbrek taşlarından kaynaklanan ağrıyı tedavi etmek için kullanılır. İnsanların yaklaşık %60'ı herhangi bir NSAİİ'ye yanıt verir; belirli bir NSAİİ'ye iyi yanıt vermeyenler başka bir NSAİİ'ye yanıt verebilirler.[17] Bel ağrısının tedavisi için 51 NSAİİ denemesinin Cochrane tıbbi incelemesi, "NSAİİ'lerin akut bel ağrısı olan hastalarda kısa süreli semptomatik rahatlama için etkili olduğunu" bulmuştur.[18]

Juvenil idiopatik artrit ve romatoid artrit gibi iltihaplı hastalıklarda kullanılır.[19][20] Ayrıca perikardit ve patent ductus arteriosus için de kullanılır.[8][21][22]

İbuprofen lizin

Bazı ülkelerde ibuprofen lizin (ibuprofenin lizin tuzu, bazen "ibuprofen lizinat" olarak adlandırılır) ibuprofen ile aynı durumların tedavisi için ruhsatlıdır; lizin tuzu suda daha fazla çözündüğü için kullanılır.[23]

2006 yılında ibuprofen lizin, Amerika Birleşik Devletleri'nde Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından, 32 haftayı geçmemiş 500 ila 1.500 g ağırlığındaki prematüre bebeklerde, olağan tıbbi yönetimin (sıvı kısıtlaması, diüretikler ve solunum desteği gibi) etkili olmadığı durumlarda patent duktus arteriosusun kapatılması için onaylanmıştır.[24]

Advers etkiler

Advers etkiler arasında mide bulantısı, mide yanması, hazımsızlık, ishal, kabızlık, gastrointestinal ülserasyon, baş ağrısı, baş dönmesi, döküntü, tuz ve sıvı tutulması ve yüksek tansiyon yer alır.[7][20][25]

Seyrek görülen yan etkiler arasında özofagus ülseri, kalp yetmezliği, yüksek kan potasyum seviyeleri, böbrek yetmezliği, konfüzyon ve bronkospazm yer alır.[20] İbuprofen astımı şiddetlendirebilir, bazen ölümcül olabilir.[26]

Anafilaksi de dahil olmak üzere alerjik reaksiyonlar meydana gelebilir.[27] İbuprofen, anafilaktik reaksiyon geçiren bir kişide ilacın varlığını göstermek, hastaneye kaldırılan kişilerde zehirlenme tanısını doğrulamak veya tıbbi ölüm soruşturmasına yardımcı olmak için kan, plazma veya serumda ölçülebilir. İbuprofen plazma konsantrasyonu, alımından bu yana geçen süre ve aşırı doz almış kişilerde renal toksisite gelişme riski ile ilgili bir monograf yayınlanmıştır.[28]

Ekim 2020'de ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), tüm NSAİİ ilaçlarının etiketlerinin, düşük amniyotik sıvıya bağlı olarak doğmamış bebeklerde böbrek sorunları riskini açıklayacak şekilde güncellenmesini zorunlu kılmıştır.[29][30]

Kardiyovasküler risk

Diğer bazı NSAİİ'lerle birlikte kronik ibuprofen kullanımı, parasetamole (asetaminofen) kıyasla daha az olmakla birlikte, kadınlarda hipertansiyona ilerleme riski[31] ve özellikle kronik olarak yüksek dozda kullananlar arasında miyokard enfarktüsü (kalp krizi) ile ilişkilidir.[32] 9 Temmuz 2015 tarihinde ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ibuprofen ve ilgili NSAİİ'lerle ilişkili kalp krizi ve inme riskinin arttığına dair uyarıları sertleştirmiştir; NSAİİ aspirin bu uyarıya dahil edilmemiştir.[33] Avrupa İlaç Ajansı (EMA) da 2015 yılında benzer uyarılar yayınlamıştır.[34][35]

Deri

Diğer NSAİİ'ler ile birlikte ibuprofen, büllöz pemfigoid veya pemfigoid benzeri kabarcıklanmanın başlangıcı ile ilişkilendirilmiştir.[36] Diğer NSAİİ'lerde olduğu gibi ibuprofenin de fotosensitize edici bir ajan olduğu bildirilmiştir,[37] ancak 2-arilpropiyonik asit sınıfının diğer üyeleriyle karşılaştırıldığında zayıf bir fotosensitize edici ajan olduğu düşünülmektedir. Diğer NSAİİ'ler gibi ibuprofen de otoimmün hastalıklar olan Stevens-Johnson sendromu (SJS) ve toksik epidermal nekrolizin son derece nadir bir nedenidir.[38][39][40]

Etkileşimler

Alkol

İbuprofen kullanırken alkol almak mide kanaması riskini artırabilir.[41]

Aspirin

FDA'ye göre, "ibuprofen düşük doz aspirinin antiplatelet etkisine müdahale ederek aspirinin kardiyoproteksiyon ve inme önleme amacıyla kullanıldığında potansiyel olarak daha az etkili olmasına neden olabilir". İbuprofen ve hemen salınımlı (IR) aspirin dozları arasında yeterli süre bırakılması bu sorunu önleyebilir. Bir ibuprofen dozu ile bir aspirin dozu arasında geçmesi önerilen süre, hangisinin önce alındığına bağlıdır. IR aspirinden sonra alınan ibuprofen için bu süre 30 dakika veya daha fazla, IR aspirinden önce alınan ibuprofen için ise 8 saat veya daha fazla olabilir. Ancak enterik kaplı aspirin için bu zamanlama önerilemez. İbuprofen önerilen zamanlama olmaksızın sadece ara sıra alınırsa, günlük aspirin rejiminin kardiyoproteksiyon ve inme önleme etkisindeki azalma minimum düzeyde olacaktır.[42]

Parasetamol (asetaminofen)

Parasetamol ile kombine edilmiş ibuprofen, çocuklarda kısa süreli kullanım için genellikle güvenli kabul edilir.[43]

Aşırı kullanım

İbuprofen reçetesiz (OTC) kullanım için ruhsatlandırıldığından beri aşırı doz yaygın hale gelmiştir. İbuprofen doz aşımından kaynaklanan yaşamı tehdit eden komplikasyonların sıklığı düşük olmasına rağmen, tıbbi literatürde birçok doz aşımı deneyimi bildirilmiştir.[44] Aşırı doz vakalarında insan tepkileri, semptomların yokluğundan yoğun bakım tedavisine rağmen ölümcül bir sonuca kadar değişir. Çoğu semptom ibuprofenin farmakolojik etkisinin aşırılığıdır ve karın ağrısı, bulantı, kusma, uyuşukluk, baş dönmesi, baş ağrısı, kulak çınlaması ve nistagmusu içerir. Nadiren gastrointestinal kanama, nöbetler, metabolik asidoz, hiperkalemi, düşük kan basıncı, yavaş kalp hızı, hızlı kalp hızı, atriyal fibrilasyon, koma, karaciğer fonksiyon bozukluğu, akut böbrek yetmezliği, siyanoz, solunum depresyonu ve kardiyak arrest gibi daha ciddi semptomlar bildirilmiştir.[45] Semptomların şiddeti alınan doza ve geçen süreye göre değişir; ancak bireysel duyarlılık da önemli bir rol oynar. Genel olarak, ibuprofenin aşırı dozda alınmasıyla gözlenen semptomlar, diğer NSAİİ'lerin aşırı dozda alınmasının neden olduğu semptomlara benzerdir.

Semptomların şiddeti ile ölçülen ibuprofen plazma seviyeleri arasındaki korelasyon zayıftır. Toksik etkiler 100 mg/kg'ın altındaki dozlarda olası değildir, ancak 400 mg/kg'ın üzerinde şiddetli olabilir (ortalama bir yetişkin erkek için yaklaşık 150 tablet 200 mg ünite);[46] ancak yüksek dozlar klinik seyrin ölümcül olacağını göstermez.[47] Kişinin yaşına, kilosuna ve eşlik eden koşullara göre değişebileceğinden kesin bir öldürücü doz belirlemek zordur.

İbuprofen doz aşımına yönelik tedavi, semptomların nasıl ortaya çıktığına bağlıdır. Erken ortaya çıkan vakalarda midenin dekontaminasyonu önerilir. Bu, aktif kömür kullanılarak gerçekleştirilir; kömür, ilacı kan dolaşımına girmeden önce emer. Gastrik lavaj artık nadiren kullanılmaktadır, ancak yutulan miktar potansiyel olarak hayatı tehdit ediyorsa ve yutulduktan sonraki 60 dakika içinde yapılabiliyorsa düşünülebilir. Kasıtlı kusma tavsiye edilmez.[48] İbuprofen alımlarının çoğu sadece hafif etkiler yaratır ve aşırı dozun yönetimi basittir. Normal idrar çıkışını sürdürmek için standart önlemler alınmalı ve böbrek fonksiyonu izlenmelidir.[46] İbuprofen asidik özelliklere sahip olduğundan ve idrarla da atıldığından, zorunlu alkalin diürez teorik olarak faydalıdır. Bununla birlikte, ibuprofen kanda yüksek oranda proteine bağlı olduğundan, böbreklerin değişmemiş ilacı atması minimum düzeydedir. Bu nedenle zorunlu alkali diürezin faydası sınırlıdır.[49]

Düşük

Kanada'da hamile kadınlar üzerinde yapılan bir araştırma, herhangi bir tür veya miktarda NSAİİ (ibuprofen, diklofenak ve naproksen dahil) alanların düşük yapma olasılığının, bu ilaçları almayanlara göre 2,4 kat daha fazla olduğunu göstermektedir.[50] Bununla birlikte, İsrail'de yapılan bir çalışmada NSAİİ kullanan anne grubunda düşük riskinin artmadığı tespit edilmiştir.[51]

Farmakoloji

İbuprofen gibi NSAİİ'ler, araşidonik asidi prostaglandin H2'ye (PGH2) dönüştüren siklooksijenaz (COX) enzimlerini inhibe ederek çalışır. PGH2 de diğer enzimler tarafından başka prostaglandinlere (ağrı, inflamasyon ve ateş aracılarıdır) ve tromboksan A2'ye (trombosit agregasyonunu uyararak kan pıhtısı oluşumuna yol açar) dönüştürülür.

Aspirin ve indometazin gibi ibuprofen de siklooksijenazın iki izoformu olan COX-1 ve COX-2'yi inhibe ettiği için seçici olmayan bir COX inhibitörüdür. NSAİİ'lerin analjezik, antipiretik ve antiinflamatuar aktivitesi, esas olarak COX-2'nin inhibisyonu yoluyla işliyor gibi görünmektedir; bu da inflamasyon, ağrı, ateş ve şişmeye aracılık eden prostaglandinlerin sentezini azaltır. Antipiretik etkiler hipotalamus üzerindeki etkiye bağlı olabilir, bu da periferik kan akışının artmasına, vazodilatasyona ve ardından ısı dağılımına neden olur. Bunun yerine COX-1'in inhibisyonu gastrointestinal sistem üzerindeki istenmeyen etkilerden sorumlu olacaktır.[52] Bununla birlikte, NSAİİ'lerin analjezik, anti-enflamatuar ve gastrik hasar etkilerinde bireysel COX izoformlarının rolü belirsizdir ve farklı bileşikler farklı derecelerde analjezi ve gastrik hasara neden olur.[53]

İbuprofen rasemik bir karışım olarak uygulanır. R-enantiyomeri in vivo olarak S-enantiyomerine kapsamlı bir şekilde dönüşür. S-enantiyomerinin farmakolojik olarak daha aktif enantiyomer olduğuna inanılmaktadır.[54] R-enantiyomeri bir dizi üç ana enzim aracılığıyla dönüştürülür. Bu enzimler arasında R-enantiyomerini (-)-R-ibuprofen I-CoA'ya dönüştüren asil-CoA-sentetaz; (-)-R-ibuprofen I-CoA'yı (+)-S-ibuprofen I-CoA'ya dönüştüren 2-arilpropiyonil-CoA epimeraz; ve (+)-S-ibuprofen I-CoA'yı S-enantiyomerine dönüştüren hidrolaz bulunur.[40] İbuprofenin S-enantiyomerine dönüşümüne ek olarak, vücut ibuprofeni çok sayıda hidroksil, karboksil ve glukuronil metabolitleri de dahil olmak üzere diğer birçok bileşiğe metabolize edebilir. Bunların neredeyse tamamının farmakolojik etkisi yoktur.[40]

Diğer NSAİİ'lerin çoğundan farklı olarak ibuprofen, Rho kinaz inhibitörü olarak da görev yapar ve omurilik yaralanmasının iyileşmesinde faydalı olabilir.[55][56] Bir diğer alışılmadık aktivite ise tatlı tat reseptörünün inhibisyonudur.[57]

Farmakokinetik

Oral uygulamadan sonra, pik serum konsantrasyonuna 1-2 saat sonra ulaşılır ve ilacın %99'a kadarı plazma proteinlerine bağlanır.[58] İbuprofenin büyük kısmı metabolize olur ve 24 saat içinde idrarla atılır; ancak değişmemiş ilacın %1'i safra yoluyla atılır.[54]

Kimya

Modern synthesis of ibuprofen
İbuprofenin modern sentezi

İbuprofen pratik olarak suda çözünmez, ancak etanol (%90 EtOH için 40 °C'de 66,18 g/100 mL), metanol, aseton ve diklorometan gibi çoğu organik çözücüde çok çözünür.[59]

Boots Group tarafından ibuprofenin orijinal sentezi izobütilbenzen bileşiği ile başlamıştır. Sentez altı adımdan oluşuyordu. Sentez için daha az atık yan ürün içeren modern, daha çevreci bir teknik 1980'lerde Celanese Chemical Company tarafından sadece üç adımda geliştirilmiştir.[60][61] Sentez, geri dönüştürülebilir Lewis asit katalizörü hidrojen florür kullanılarak izobütilbenzenin asilasyonu ile başlatılır.[62][63] İzobütilasetofenonun katalitik hidrojenasyonunu takiben karbon üzerinde Raney nikel veya paladyum ile gerçekleştirilerek anahtar adım olan 1-(4-izobütilfenil)etanolün karbonilasyonuna geçilir. Bu, HCl (%10) varlığında yaklaşık 50 bar CO basıncında bir PdCl2(PPh3)2 katalizörü ile elde edilir.[64] Reaksiyon muhtemelen stiren türevi (alkolün asidik eliminasyonu) ve (1-kloroetil)benzen türevi (çift bağa HCl'nin Markovnikow ilavesi) aracılığı ile ilerler.[65]

Stereokimya

İbuprofen, ketoprofen, flurbiprofen ve naproksen gibi diğer 2-arilpropiyonat türevleri gibi, propiyonat kısmının α-pozisyonunda bir stereomerkez içerir.

(R)-ibuprofen (S)-ibuprofen

Eczanelerde satılan ürün S ve R-izomerlerinin rasemik bir karışımıdır. S (dextrorotatory) izomeri biyolojik olarak daha aktiftir; bu izomer izole edilmiş ve tıbbi olarak kullanılmıştır (ayrıntılar için bkz. deksibuprofen).[59]

İzomeraz enzimi, alfa-metilasil-CoA rasemaz, (R)-ibuprofeni (S)-enantiyomerine dönüştürür.[66][67][68]

Ötomer olan (S)-ibuprofen istenen terapötik aktiviteyi barındırır. İnaktif (R)-enantiyomer, yani distomer, aktif (S)-enantiyomeri sunmak üzere tek yönlü bir kiral inversiyona uğrar. Yani ibuprofen bir rasemat olarak uygulandığında distomer in vivo olarak ötomere dönüşürken, ikincisi etkilenmez.[69][70][71]

Tarihçe

BioCity Nottingham'daki Kraliyet Kimya Ropluluğu mavi levhası

İbuprofen, 1960'larda Boots Group'un araştırma kolu tarafından propiyonik asitten türetilmiştir.[72] Adı 3 fonksiyonel gruptan türetilmiştir: izobütil (ibu) propiyonik asit (pro) fenil (fen).[73] Keşfi, 1950'ler ve 1960'lar boyunca aspirine daha güvenli bir alternatif bulmak için yapılan araştırmaların sonucudur.[12][74] Molekül, Stewart Adams liderliğindeki bir ekip tarafından keşfedilmiş ve sentezlenmiş, patent başvurusu 1961 yılında yapılmıştır.[12] Adams ilacı ilk olarak akşamdan kalmalığını tedavi etmek için test etmiştir.[75] 1985 yılında Boots'un ibuprofen için dünya çapındaki patentinin süresi doldu ve jenerik ürünler piyasaya sürüldü.[76]

İlaç, romatoid artrit tedavisi olarak 1969 yılında Birleşik Krallık'ta ve 1974 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde piyasaya sürülmüştür. Daha sonra, 1983 ve 1984'te, bu iki ülkede reçetesiz (OTC) satılan ilk NSAİİ (aspirin dışında) oldu.[12][74] Boots, ilacın geliştirilmesinden dolayı 1985 yılında Kraliçe'nin Teknik Başarı Ödülü'ne layık görülmüştür.[77]

Kasım 2013'te ibuprofen üzerine yapılan çalışmalar, Boots'un Nottingham'daki Beeston Fabrikası'na üzerinde şu ifadelerin yer aldığı bir Kraliyet Kimya Topluluğu mavi levhası dikilerek takdir edildi:[78]

The Boots Company PLC'nin 1980'lerde ibuprofenin geliştirilmesi için yaptığı ve ibuprofenin reçeteli satış statüsünden reçetesiz satışa geçmesini ve böylece dünya çapında milyonlarca insan tarafından kullanılmasını sağlayan çalışmaları takdir etmek amacıyla

Bir diğeri ise orijinal laboratuvarın bulunduğu BioCity Nottingham'da yer alıyor:

Dr. Stewart Adams ve Dr. John Nicholson'ın Boots'un Araştırma Departmanında, dünya çapında milyonlarca kişinin ağrılarını dindirmek için kullandığı ibuprofenin keşfedilmesine yol açan öncü araştırma çalışmaları anısına burada, Pennyfoot Caddesi'nde.

Kullanılabilirlik ve yönetim

Bir şişe jenerik ibuprofen

İbuprofen 1969 yılında Birleşik Krallık'ta ve 1974 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde reçete ile satılmaya başlanmıştır.[79]

İbuprofen, Uluslararası tescilli olmayan ad (INN), İngiliz Onaylı Ad (BAN), Avustralya Onaylı Ad (AAN) ve Amerika Birleşik Devletleri Kabul Edilmiş Addır (USAN). Amerika Birleşik Devletleri'nde 1974[80] ve 1984'ten[81] beri sırasıyla Motrin ve Advil markaları altında satılmaktadır.

2009 yılında, ibuprofenin ilk enjekte edilebilir formülasyonu Caldolor markası altında Amerika Birleşik Devletleri'nde onaylanmıştır.[82][83]

İbuprofen oral (ağız yoluyla) (tablet, kapsül veya süspansiyon olarak) ve intravenöz olarak alınabilir.[7]

Araştırma

İbuprofen bazen antiinflamatuar özellikleri nedeniyle akne tedavisinde kullanılır ve Japonya'da yetişkin aknesi için topikal formda satılmıştır.[84][85] Diğer NSAİİ'lerde olduğu gibi ibuprofen de şiddetli ortostatik hipotansiyonun (ayakta dururken tansiyon düşüklüğü) tedavisinde faydalı olabilir.[86] NSAİİ'lerin Alzheimer hastalığının önlenmesi ve tedavisinde faydası belirsizdir.[87][88]

İbuprofen daha düşük Parkinson hastalığı riski ile ilişkilendirilmiştir ve hastalığı geciktirebilir veya önleyebilir. Aspirin, diğer NSAİİ'ler ve parasetamolün (asetaminofen) Parkinson riski üzerinde hiçbir etkisi olmamıştır.[89] Mart 2011'de Harvard Tıp Fakültesindeki araştırmacılar Neurology'de ibuprofenin Parkinson hastalığına yakalanma riskine karşı nöroprotektif bir etkisi olduğunu duyurdu.[90][91][92] Düzenli olarak ibuprofen tüketen kişilerin Parkinson hastalığına yakalanma riskinin %38 daha düşük olduğu bildirilmiş, ancak aspirin ve parasetamol gibi diğer ağrı kesiciler için böyle bir etkiye rastlanmamıştır. Genel popülasyonda Parkinson hastalığı riskini azaltmak için ibuprofen kullanımı, üriner ve sindirim sistemleri üzerinde olumsuz etki olasılığı göz önüne alındığında sorunsuz olmayacaktır.[93]

Bazı besin takviyelerinin ibuprofen ve diğer NSAİİ'lerle birlikte alınması tehlikeli olabilir, ancak 2016 itibarıyla emin olmak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Bu takviyeler arasında ginkgo, sarımsak, zencefil, yaban mersini, dong quai, feverfew, ginseng, zerdeçal, meadowsweet (Filipendula ulmaria) ve söğüt (Salix spp.) dahil olmak üzere trombosit agregasyonunu önleyebilenler; papatya, at kestanesi, çemen otu ve kırmızı yonca dahil olmak üzere kumarin içerenler ve demirhindi gibi kanama riskini artıranlar bulunmaktadır.[94]

İbuprofen lizin hızlı ağrı kesici olarak satılmaktadır;[95] lizin tuzu şeklinde verildiğinde emilim çok daha hızlıdır (ibuprofen için 90-120 dakikaya kıyasla tuz için 35 dakika). Bununla birlikte, 2020 yılında Sanofi tarafından finanse edilen ve 351 katılımcının yer aldığı bir klinik çalışmada, ibuprofen ve ibuprofen lizin arasında nihai etki başlangıcı veya analjezik etkinlik açısından önemli bir fark bulunmamıştır.[96]

Kaynakça

  1. ^ Hamilelik ve Emzirme Döneminde Kullanım
  2. ^ Davanzo R, Bua J, Paloni G, Facchina G (November 2014). "Breastfeeding and migraine drugs". European Journal of Clinical Pharmacology (Review). 70 (11): 1313–1324. doi:10.1007/s00228-014-1748-0. PMID 25217187. 
  3. ^ a b c Davies NM (February 1998). "Clinical pharmacokinetics of ibuprofen. The first 30 years". Clinical Pharmacokinetics. 34 (2): 101–154. doi:10.2165/00003088-199834020-00002. PMID 9515184. 
  4. ^ "ibuprofen". 13 January 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 January 2015. 
  5. ^ Grosser T, Ricciotti E, FitzGerald GA (August 2017). "The Cardiovascular Pharmacology of Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drugs". Trends in Pharmacological Sciences (Review). 38 (8): 733–748. doi:10.1016/j.tips.2017.05.008. PMC 5676556 $2. PMID 28651847. 
  6. ^ "Brufen Tablets And Syrup". Therapeutic Goods Administration. 31 July 2012. 20 August 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 May 2014. 
  7. ^ a b c d e f g h i j k l m "Ibuprofen". The American Society of Health-System Pharmacists. 9 September 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 October 2016. 
  8. ^ a b "Pedea EPAR". European Medicines Agency (EMA). 29 July 2004. Erişim tarihi: 24 February 2024. 
  9. ^ a b c British National Formulary, March 2014–September 2014 (2014 bas.). London: British Medical Association. 2014. ss. 686–688. ISBN 978-0857110862. 
  10. ^ "Ibuprofen Pregnancy and Breastfeeding Warnings". Drugs.com. 9 September 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 May 2016. 
  11. ^ Kindy D. "The Inventor of Ibuprofen Tested the Drug on His Own Hangover". Smithsonian Magazine (İngilizce). 9 July 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 July 2021. Stewart Adams and his associate John Nicholson invented a pharmaceutical drug known as 2-(4-isobutylphenyl) propionic acid. 
  12. ^ a b c d e Halford GM, Lordkipanidzé M, Watson SP (2012). "50th anniversary of the discovery of ibuprofen: an interview with Dr Stewart Adams". Platelets. 23 (6): 415–422. doi:10.3109/09537104.2011.632032. PMID 22098129. 
  13. ^ "Chemistry in your cupboard: Nurofen". RSC Education. 5 June 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  14. ^ World Health Organization (2023). The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023). Geneva: World Health Organization. hdl:10665/371090. WHO/MHP/HPS/EML/2023.02. 
  15. ^ "The Top 300 of 2022". ClinCalc. 30 August 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 August 2024. 
  16. ^ "Ibuprofen Drug Usage Statistics, United States, 2013 - 2022". ClinCalc. 12 April 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 August 2024. 
  17. ^ "10.1.1 Non-steroidal anti-inflammatory drugs : British National Formu". web.archive.org. 2016-11-17. Erişim tarihi: 2024-11-13. 
  18. ^ Griffin G, Tudiver F, Grant WD (April 2002). "Do NSAIDs help in acute or chronic low back pain?". American Family Physician. 65 (7): 1319–1321. PMID 11996413. 19 January 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 January 2023. 
  19. ^ Joint Formulary Committee (2013). British National Formulary (BNF) (65 bas.). London, UK: Pharmaceutical Press. ss. 665, 671. ISBN 978-0-85711-084-8. 
  20. ^ a b c Rossi S, (Ed.) (2013). Australian Medicines Handbook (2013 bas.). Adelaide: The Australian Medicines Handbook Unit Trust. ISBN 978-0-9805790-9-3. 
  21. ^ Alabed S, Cabello JB, Irving GJ, Qintar M, Burls A (August 2014). "Colchicine for pericarditis" (PDF). The Cochrane Database of Systematic Reviews (Review). 2014 (8): CD010652. doi:10.1002/14651858.CD010652.pub2. PMC 10645160 $2. PMID 25164988. 22 September 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 January 2019. 
  22. ^ Rostas SE, McPherson CC (2016). "Pharmacotherapy for Patent Ductus Arteriosus: Current Options and Outstanding Questions". Current Pediatric Reviews (Review). 12 (2): 110–119. doi:10.2174/157339631202160506002028. PMID 27197952. 
  23. ^ Beaver WT (April 2003). "Review of the analgesic efficacy of ibuprofen". International Journal of Clinical Practice. Supplement (135): 13–17. PMID 12723741. 
  24. ^ Fanos V, Antonucci R, Zaffanello M (2010). "Ibuprofen and acute kidney injury in the newborn". The Turkish Journal of Pediatrics. 52 (3): 231–238. PMID 20718179. 
  25. ^ Castellsague J, Riera-Guardia N, Calingaert B, Varas-Lorenzo C, Fourrier-Reglat A, Nicotra F, Sturkenboom M, Perez-Gutthann S (December 2012). "Individual NSAIDs and upper gastrointestinal complications: a systematic review and meta-analysis of observational studies (the SOS project)". Drug Safety. 35 (12): 1127–46. doi:10.1007/BF03261999. PMC 3714137 $2. PMID 23137151. 
  26. ^ Ayres JG, Fleming DM, Whittington RM (May 1987). "Asthma death due to ibuprofen". Lancet. 1 (8541): 1082. doi:10.1016/S0140-6736(87)90499-5. PMID 2883408. 
  27. ^ Shaikhain TA, Al-Husayni F, Elder K (December 2019). "Ibuprofen-induced Anaphylactic Shock in Adult Saudi Patient". Cureus. 11 (12): e6425. doi:10.7759/cureus.6425. PMC 6970456 $2. PMID 31993263.  Geçersiz |doi-access=free (yardım)
  28. ^ Baselt R (2008). Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man (8th bas.). Foster City, USA: Biomedical Publications. ss. 758–761. 
  29. ^ "FDA Warns that Using a Type of Pain and Fever Medication in Second Half of Pregnancy Could Lead to Complications". U.S. Food and Drug Administration (FDA) (Basın açıklaması). 15 October 2020. 16 October 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 October 2020. 
  30. ^ "NSAIDs may cause rare kidney problems in unborn babies". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 21 July 2017. 17 October 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 October 2020. 
  31. ^ Forman JP, Stampfer MJ, Curhan GC (September 2005). "Non-narcotic analgesic dose and risk of incident hypertension in US women". Hypertension. 46 (3): 500–7. doi:10.1161/01.HYP.0000177437.07240.70. PMID 16103274. 
  32. ^ Hippisley-Cox J, Coupland C (June 2005). "Risk of myocardial infarction in patients taking cyclo-oxygenase-2 inhibitors or conventional non-steroidal anti-inflammatory drugs: population based nested case-control analysis". BMJ. 330 (7504): 1366. doi:10.1136/bmj.330.7504.1366. PMC 558288 $2. PMID 15947398. 
  33. ^ "FDA Drug Safety Communication: FDA strengthens warning that non-aspirin nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) can cause heart attacks or strokes". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 9 July 2015. 28 October 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 July 2015. 
  34. ^ "Ibuprofen- and dexibuprofen-containing medicines". European Medicines Agency (EMA). 22 May 2015. EMA/325007/2015. 28 October 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 October 2019. 
  35. ^ "High-dose ibuprofen (≥2400mg/day): small increase in cardiovascular risk". Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA). 26 June 2015. 28 October 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 October 2019. 
  36. ^ Chan LS (12 June 2014). Hall R, Vinson RP, Nunley JR, Gelfand JM, Elston DM (Ed.). "Bullous Pemphigoid Clinical Presentation". Medscape Reference. United States: WebMD. 10 November 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  37. ^ Bergner T, Przybilla B (January 1992). "Photosensitization caused by ibuprofen". Journal of the American Academy of Dermatology. 26 (1): 114–6. doi:10.1016/0190-9622(92)70018-b. PMID 1531054. 
  38. ^ Raksha MP, Marfatia YS (2008). "Clinical study of cutaneous drug eruptions in 200 patients". Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology. 74 (1): 80. doi:10.4103/0378-6323.38431. hdl:1807/48058. PMID 18193504. 
  39. ^ Ward KE, Archambault R, Mersfelder TL (February 2010). "Severe adverse skin reactions to nonsteroidal antiinflammatory drugs: A review of the literature". American Journal of Health-System Pharmacy. 67 (3): 206–13. doi:10.2146/ajhp080603. PMID 20101062. 
  40. ^ a b c Rainsford KD (2012). Ibuprofen: Pharmacology, Therapeutics and Side Effects. London: Springer. 
  41. ^ "Ibuprofen". Drugs.com. 6 August 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  42. ^ "Information for Healthcare Professionals: Concomitant Use of Ibuprofen and Aspirin". U.S. Food and Drug Administration (FDA). September 2006. 13 November 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 November 2010. 
  43. ^ Kanabar DJ (February 2017). "A clinical and safety review of paracetamol and ibuprofen in children". Inflammopharmacology. 25 (1): 1–9. doi:10.1007/s10787-016-0302-3. PMC 5306275 $2. PMID 28063133. 
  44. ^ McElwee NE, Veltri JC, Bradford DC, Rollins DE (June 1990). "A prospective, population-based study of acute ibuprofen overdose: complications are rare and routine serum levels not warranted". Annals of Emergency Medicine. 19 (6): 657–662. doi:10.1016/S0196-0644(05)82471-0. PMID 2188537. 
  45. ^ Vale JA, Meredith TJ (January 1986). "Acute poisoning due to non-steroidal anti-inflammatory drugs. Clinical features and management". Medical Toxicology. 1 (1): 12–31. doi:10.1007/BF03259825. PMID 3537613. 
  46. ^ a b Volans G, Hartley V, McCrea S, Monaghan J (March–April 2003). "Non-opioid analgesic poisoning". Clinical Medicine. 3 (2): 119–123. doi:10.7861/clinmedicine.3-2-119. PMC 4952728 $2. PMID 12737366. 
  47. ^ Seifert SA, Bronstein AC, McGuire T (2000). "Massive ibuprofen ingestion with survival". Journal of Toxicology. Clinical Toxicology. 38 (1): 55–57. doi:10.1081/clt-100100917. PMID 10696926. 
  48. ^ American Academy Of Clinical Toxico (2004). "Position paper: Ipecac syrup". Journal of Toxicology. Clinical Toxicology. 42 (2): 133–143. doi:10.1081/CLT-120037421. PMID 15214617. 
  49. ^ Hall AH, Smolinske SC, Conrad FL, Wruk KM, Kulig KW, Dwelle TL, Rumack BH (November 1986). "Ibuprofen overdose: 126 cases". Annals of Emergency Medicine. 15 (11): 1308–1313. doi:10.1016/S0196-0644(86)80617-5. PMID 3777588. 
  50. ^ Verma P, Clark CA, Spitzer KA, Laskin CA, Ray J, Koren G (July 2012). "Use of non-aspirin NSAIDs during pregnancy may increase the risk of spontaneous abortion". Evidence-Based Nursing. 15 (3): 76–77. doi:10.1136/ebnurs-2011-100439. PMID 22411163. 
  51. ^ Daniel S, Koren G, Lunenfeld E, Bilenko N, Ratzon R, Levy A (March 2014). "Fetal exposure to nonsteroidal anti-inflammatory drugs and spontaneous abortions". CMAJ. 186 (5): E177–E182. doi:10.1503/cmaj.130605. PMC 3956584 $2. PMID 24491470. 
  52. ^ Rao P, Knaus EE (September 2008). "Evolution of nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs): cyclooxygenase (COX) inhibition and beyond". Journal of Pharmacy & Pharmaceutical Sciences. 11 (2): 81s–110s. doi:10.18433/J3T886. PMID 19203472. 
  53. ^ Kakuta H, Zheng X, Oda H, Harada S, Sugimoto Y, Sasaki K, Tai A (April 2008). "Cyclooxygenase-1-selective inhibitors are attractive candidates for analgesics that do not cause gastric damage. design and in vitro/in vivo evaluation of a benzamide-type cyclooxygenase-1 selective inhibitor". Journal of Medicinal Chemistry. 51 (8): 2400–2411. doi:10.1021/jm701191z. PMID 18363350. 
  54. ^ a b "Ibuprofen". DrugBank. 21 July 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 July 2014. 
  55. ^ Kopp MA, Liebscher T, Niedeggen A, Laufer S, Brommer B, Jungehulsing GJ, Strittmatter SM, Dirnagl U, Schwab JM (July 2012). "Small-molecule-induced Rho-inhibition: NSAIDs after spinal cord injury". Cell and Tissue Research. 349 (1): 119–132. doi:10.1007/s00441-012-1334-7. PMC 3744771 $2. PMID 22350947. 
  56. ^ Luo M, Li YQ, Lu YF, Wu Y, Liu R, Zheng YR, Yin M (November 2020). "Exploring the potential of RhoA inhibitors to improve exercise-recoverable spinal cord injury: A systematic review and meta-analysis". Journal of Chemical Neuroanatomy. 111: 101879. doi:10.1016/j.jchemneu.2020.101879. PMID 33197553. 
  57. ^ Nakagita T, Taketani C, Narukawa M, Hirokawa T, Kobayashi T, Misaka T (November 2020). "Ibuprofen, a Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drug, is a Potent Inhibitor of the Human Sweet Taste Receptor". Chemical Senses. 45 (8): 667–673. doi:10.1093/chemse/bjaa057. PMID 32832995. 
  58. ^ Bushra R, Aslam N (July 2010). "An overview of clinical pharmacology of Ibuprofen". Oman Medical Journal. 25 (3): 155–161. doi:10.5001/omj.2010.49. PMC 3191627 $2. PMID 22043330. 
  59. ^ a b Brayfield A, (Ed.) (14 January 2014). "Ibuprofen". Martindale: The Complete Drug Reference. London, UK: Pharmaceutical Press. 28 August 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 June 2014. 
  60. ^ "The Synthesis of Ibuprofen". Royal Society of Chemistry. 22 November 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 November 2018. 
  61. ^ "The Ibuprofen Revolution". Science. Erişim tarihi: 17 March 2023. 
  62. ^ Murphy MA (1 July 2018). "Early Industrial Roots of Green Chemistry and the history of the BHC Ibuprofen process invention and its Quality connection". Foundations of Chemistry (İngilizce). 20 (2): 121–165. doi:10.1007/s10698-017-9300-9. ISSN 1572-8463. 
  63. ^ Grimaldi F, Tran NN, Sarafraz MM, Lettieri P, Morales-Gonzalez OM, Hessel V (4 October 2021). "Life Cycle Assessment of an Enzymatic Ibuprofen Production Process with Automatic Recycling and Purification" (PDF). ACS Sustainable Chemistry & Engineering (İngilizce). 9 (39): 13135–13150. doi:10.1021/acssuschemeng.1c02309. ISSN 2168-0485. 
  64. ^ US4981995A, Elango V, Murphy MA, Smith BL, Davenport KG, "Method for producing ibuprofen", 1991-01-01 tarihinde verildi  28 Ekim 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  65. ^ Jayasree S, Seayad A, Chaudhari RV (1999). "Highly active supported palladium catalyst for the regioselective synthesis of 2-arylpropionic acids by carbonylation". Chemical Communications (12): 1067–1068. doi:10.1039/a902541c. hdl:1808/18897. 
  66. ^ Tracy TS, Hall SD (March–April 1992). "Metabolic inversion of (R)-ibuprofen. Epimerization and hydrolysis of ibuprofenyl-coenzyme A". Drug Metabolism and Disposition. 20 (2): 322–327. PMID 1352228. 
  67. ^ Chen CS, Shieh WR, Lu PH, Harriman S, Chen CY (July 1991). "Metabolic stereoisomeric inversion of ibuprofen in mammals". Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Protein Structure and Molecular Enzymology. 1078 (3): 411–417. doi:10.1016/0167-4838(91)90164-U. PMID 1859831. 12 April 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 February 2022. 
  68. ^ Reichel C, Brugger R, Bang H, Geisslinger G, Brune K (April 1997). "Molecular cloning and expression of a 2-arylpropionyl-coenzyme A epimerase: a key enzyme in the inversion metabolism of ibuprofen" (PDF). Molecular Pharmacology. 51 (4): 576–582. doi:10.1124/mol.51.4.576. PMID 9106621. 2 March 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  69. ^ Caldwell J, Hutt AJ, Fournel-Gigleux S (January 1988). "The metabolic chiral inversion and dispositional enantioselectivity of the 2-arylpropionic acids and their biological consequences". Biochemical Pharmacology. 37 (1): 105–114. doi:10.1016/0006-2952(88)90762-9. PMID 3276314. 
  70. ^ Simonyi M (1984). "On chiral drug action". Medicinal Research Reviews. 4 (3): 359–413. doi:10.1002/med.2610040304. PMID 6087043. 
  71. ^ Hutt AJ, Caldwell J (November 1983). "The metabolic chiral inversion of 2-arylpropionic acids--a novel route with pharmacological consequences". The Journal of Pharmacy and Pharmacology. 35 (11): 693–704. doi:10.1111/j.2042-7158.1983.tb02874.x. PMID 6139449. 
  72. ^ Adams SS (April 1992). "The propionic acids: a personal perspective". Journal of Clinical Pharmacology. 32 (4): 317–323. doi:10.1002/j.1552-4604.1992.tb03842.x. PMID 1569234. 
  73. ^ "Molecule of the Week Archive: Ibuprofen". American Chemical Society (İngilizce). 14 May 2018. Erişim tarihi: 21 March 2024. 
  74. ^ a b Rainsford KD (April 2003). "Discovery, mechanisms of action and safety of ibuprofen". International Journal of Clinical Practice. Supplement (135): 3–8. PMID 12723739. 
  75. ^ Lambert V (8 October 2007). "Dr Stewart Adams: 'I tested ibuprofen on my hangover'". The Daily Telegraph. UK. 18 November 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 October 2015. (abonelik gereklidir)
  76. ^ "A brief History of Ibuprofen". Pharmaceutical Journal. 27 July 2017. 20 February 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 February 2022. 
  77. ^ "Boots Hidden Heroes - Honoring Dr Stewart Adams" (Basın açıklaması). Boots. Erişim tarihi: 20 February 2022. 
  78. ^ "Chemical landmark plaque honours scientific discovery past and future" (Basın açıklaması). Royal Society of Chemistry (RSC). 21 November 2013. 27 September 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 January 2019. 
  79. ^ "Written submission to the NDAC meeting on risks of NSAIDs presented by the International Ibuprofen Foundation". U.S. Food and Drug Administration (FDA). August 2002. 15 August 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 March 2014. 
  80. ^ "New Drug Application (NDA): 017463". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 28 October 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 October 2019. 
  81. ^ "New Drug Application (NDA): 018989". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 28 October 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 October 2019. 
  82. ^ "Drug Approval Package: Caldolor (Ibuprofen) NDA #022348". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 11 March 2010. 19 October 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  83. ^ "FDA Approves Injectable Form of Ibuprofen" (Basın açıklaması). U.S. Food and Drug Administration (FDA). 11 June 2009. 18 October 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  84. ^ Wong RC, Kang S, Heezen JL, Voorhees JJ, Ellis CN (December 1984). "Oral ibuprofen and tetracycline for the treatment of acne vulgaris". Journal of the American Academy of Dermatology. 11 (6): 1076–1081. doi:10.1016/S0190-9622(84)80192-9. PMID 6239884. 
  85. ^ "In Japan, an OTC ibuprofen ointment (Fukidia) for alleviating adult acne has been launched". Inpharma Weekly. 1 (1530): 18. 25 March 2006. doi:10.2165/00128413-200615300-00043. ISSN 1173-8324. 
  86. ^ Zawada ET (May 1982). "Renal consequences of nonsteroidal antiinflammatory drugs". Postgraduate Medicine. 71 (5): 223–230. doi:10.1080/00325481.1982.11716077. PMID 7041104. 
  87. ^ Miguel-Álvarez M, Santos-Lozano A, Sanchis-Gomar F, Fiuza-Luces C, Pareja-Galeano H, Garatachea N, Lucia A (February 2015). "Non-steroidal anti-inflammatory drugs as a treatment for Alzheimer's disease: a systematic review and meta-analysis of treatment effect". Drugs & Aging. 32 (2): 139–147. doi:10.1007/s40266-015-0239-z. PMID 25644018. 
  88. ^ Wang J, Tan L, Wang HF, Tan CC, Meng XF, Wang C, Tang SW, Yu JT (2015). "Anti-inflammatory drugs and risk of Alzheimer's disease: an updated systematic review and meta-analysis". Journal of Alzheimer's Disease. 44 (2): 385–396. doi:10.3233/JAD-141506. PMID 25227314. 
  89. ^ Chen H, Jacobs E, Schwarzschild MA, McCullough ML, Calle EE, Thun MJ, Ascherio A (December 2005). "Nonsteroidal antiinflammatory drug use and the risk for Parkinson's disease". Annals of Neurology. 58 (6): 963–967. doi:10.1002/ana.20682. PMID 16240369. 
  90. ^ Bower JH, Ritz B (March 2011). "Is the answer for Parkinson disease already in the medicine cabinet?: Unfortunately not". Neurology. 76 (10): 854–855. doi:10.1212/WNL.0b013e31820f2e7a. PMID 21368280. 
  91. ^ Gao X, Chen H, Schwarzschild MA, Ascherio A (March 2011). "Use of ibuprofen and risk of Parkinson disease". Neurology. 76 (10): 863–9. doi:10.1212/WNL.0b013e31820f2d79. PMC 3059148 $2. PMID 21368281. 
  92. ^ McSharry C (May 2011). "Parkinson disease: Could over-the-counter treatment protect against Parkinson disease?". Nature Reviews. Neurology. 7 (5): 244. doi:10.1038/nrneurol.2011.49. PMID 21555992. 
  93. ^ Gleason JM, Slezak JM, Jung H, Reynolds K, Van den Eeden SK, Haque R, Quinn VP, Loo RK, Jacobsen SJ (April 2011). "Regular nonsteroidal anti-inflammatory drug use and erectile dysfunction". The Journal of Urology. 185 (4): 1388–1393. doi:10.1016/j.juro.2010.11.092. PMID 21334642. 
  94. ^ Abebe W (December 2002). "Herbal medication: potential for adverse interactions with analgesic drugs". Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics. 27 (6): 391–401. doi:10.1046/j.1365-2710.2002.00444.x. PMID 12472978. 
  95. ^ Seibel K, Schaffler K, Reeh P, Reitmeir P (2004). "Comparison of two different preparations of ibuprofen with regard to the time course of their analgesic effect. A randomised, placebo-controlled, double-blind cross-over study using laser somatosensory evoked potentials obtained from UW-irritated skin in healthy volunteers". Arzneimittel-Forschung. 54 (8): 444–451. doi:10.1055/s-0031-1296997. PMID 15460211. 
  96. ^ Kyselovič J, Koscova E, Lampert A, Weiser T (June 2020). "A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial of Ibuprofen Lysinate in Comparison to Ibuprofen Acid for Acute Postoperative Dental Pain". Pain and Therapy. 9 (1): 249–259. doi:10.1007/s40122-019-00148-1. PMC 7203382 $2. PMID 31912434. 

Dış bağlantılar